Muziektheorie: gratis cursus in 80 lessen
Muziektheorie is geen reglement: het is de handleiding bij wat je hoort. Ze verklaart waarom een melodie „landt” waar ze moet landen, waarom een akkoord droevig of stralend klinkt, en hoe je in een paar seconden leest wat een componist drie eeuwen geleden opschreef.
Deze cursus begint bij nul – de namen van de pianotoetsen – en neemt je stap voor stap mee tot modi, zeldzame toonladders, jazzharmonie en de analyse van grote werken. Elke les combineert een heldere uitleg, voorbeelden om te beluisteren en op het toetsenbord te spelen, een korte quiz en links naar de interactieve oefeningen van de site.
Hoe gebruik je hem? Volg de hoofdstukken in volgorde als je beginner bent; gebruik anders het niveau dat bij elke les staat (1 = ontdekking, 6 = expert) om te kiezen wat je nodig hebt. Lees met een toetsenbord binnen handbereik: theorie krijgt pas echt betekenis via je vingers en je oren.
De noten en de notenbalk
- Het toetsenbord en de nootnamen
- De notenbalk en de g-sleutel
- De f-sleutel en de dubbele notenbalk
- Hulplijnen en ottava
- Octaven en registers: C4 of Do3?
- Toevallige tekens: kruis, mol, herstellingsteken
- Enharmonie: één klank, meerdere namen
- C-sleutels en lezen in alle sleutels
Het ritme
- Puls, tel en tempo
- Nootwaarden en rusten
- Maten en enkelvoudige maatsoorten
- Punten en overbindingsbogen
- Achtsten, zestienden en manieren om te tellen
- Syncope en tegentijd
- Triolen en andere onregelmatige verdelingen
- Samengestelde maatsoorten: 6/8, 9/8, 12/8
- Onregelmatige maatsoorten: 5/4, 7/8 en verder
- Swinggevoel en ongelijke achtsten
Intervallen
- Hele en halve tonen
- Intervallen benoemen: secunde, terts, kwint…
- De soort van een interval: groot, klein, rein…
- Intervallen herkennen met liedjes
- Intervallen omkeren
- Samengestelde intervallen (groter dan een octaaf)
- Consonantie en dissonantie
Toonladders en toonsoorten
- De majeurtoonladder bouwen
- De trappen van de toonladder en hun namen
- Voortekeningen: in één oogopslag lezen
- De kwintencirkel
- De drie mineurtoonladders
- Parallelle en gelijknamige toonsoorten
- Pentatonische toonladders en de bluestoonladder
- Chromatische toonladder en hele-toonstoonladder
- De zeven modi en hun kleuren
- Zeldzamere toonladders: harmonisch majeur, Hongaars, octatonisch…
Expressie: dynamiek, articulatie, tekens
- Vingerzetting en hoe die genoteerd wordt
- Dynamiek
- Articulatie: legato, staccato, accenten
- Herhalingen en navigatietekens
- Tempo- en karakteraanduidingen: een woordenlijst
- Pedalen en pedaalaanduidingen
- Versieringen: triller, mordent, dubbelslag, appoggiatura
Akkoorden
- De vier drieklanken
- Drieklanken bouwen op het toetsenbord
- Omkeringen en becijferde bas
- Septiemakkoorden
- Akkoordsymbolen
- Uitbreidingen: 9, 11, 13
- Voicings: nauwe en wijde ligging
- Lead sheets lezen
Tonale harmonie
- Diatonische akkoorden en Romeinse cijfers
- Tonale functies
- Cadensen
- De grote akkoordenschema's
- Stemvoering
- Een melodie harmoniseren
- Akkoordvreemde tonen
- Secundaire dominanten
- Geleende akkoorden en modale menging
- Modulatie
- Napolitaanse sext, overmatige sexten, chromatische medianten
Jazzharmonie
- De ii–V–I in majeur en guide tones
- De ii–V–i in mineur
- Shell voicings
- Rootless voicings (vorm A en B)
- Tritonussubstitutie
- De jazzblues in 12 maten
- Rhythm changes
- Modi van melodisch mineur
- Basis van reharmonisatie
- Een jazz-lead sheet lezen en spelen