Lead sheets lezen

Een lead sheet bevat drie dingen: de melodie op één notenbalk, akkoordsymbolen erboven en soms de tekst. Het is het basisformaat van jazz-fakebooks (de beroemde „Real Books”), popsongbooks en kerkmuziek. Al de rest – de linkerhand, de voicings, het begeleidingsritme – is aan jou.

Hier is „Au clair de la lune” (een traditioneel Frans liedje) als lead sheet:

M:4/4
L:1/4
K:C
"C"C C C D | "C"E2 "G"D2 | "C"C E "G7"D D | "C"C4 |]

Elk symbool geldt tot het volgende. Hier: C voor heel maat 1, C en dan G in maat 2, enzovoort.

Een lead sheet uitwerken in vijf stappen

1. Bekijk de toonsoort, de maatsoort, de vorm (herhaalde delen, herhalingstekens) en de plekken waar de harmonie snel wisselt.
2. Speel de melodie alleen met de rechterhand tot je ze kent.
3. Linkerhand: grondtonen in hele of halve noten, op het ritme van de akkoordwisselingen.
4. Verrijk de linkerhand: grondtoon + kwint, dan afwisselend grondtoon–kwint, dan kleine patronen.
5. Verrijk de rechterhand: voeg op de sterke tellen een of twee akkoordtonen onder de melodie toe.

Het resultaat, voor ons voorbeeld:

M:4/4
L:1/4
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "C"[Ec] c c d | "C"[Ge]2 "G"[Bd]2 | "C"[Ec] [ce] "G7"[Bd] [Fd] | "C"[Ec]4 |]
[V:LH] C,2 G,2 | C,2 G,,2 | C,2 G,,2 | C,4 |]

Harmonisch ritme

Het harmonisch ritme is hoe vaak de akkoorden wisselen. In ons liedje is het traag (een of twee akkoorden per maat). In een jazzstandard kunnen er pagina's lang twee akkoorden per maat staan. Als je het opmerkt voor je begint te spelen, bespaar je jezelf heel wat verrassingen.

Probeer nu andere liedjes op de site, zoals „Vader Jacob” (één akkoord volstaat!) of de „Ode aan de vreugde”.