Triolen en andere onregelmatige verdelingen

In enkelvoudige maatsoorten (2/4, 3/4, 4/4) wordt een tel van nature in twee verdeeld. Om hem in drie te verdelen, gebruiken we een triool: drie noten gespeeld in de tijd van twee, aangeduid met een kleine „3” (met of zonder haak).

• triool van achtsten: 3 achtsten in de tijd van één kwartnoot;
• triool van kwartnoten: 3 kwartnoten in de tijd van één halve noot;
• triool van zestienden: 3 zestienden in de tijd van één achtste.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=72
K:C
BB BB (3BBB (3BBB | B2 (3BBB B2 (3BBB | (3B2B2B2 B4 |]
w: 1 and 2 and 3 trip-let 4 trip-let 1 2 trip-let 3 4 trip-let 1 trip-let 3

Om een triool te tellen zeg je „1-tri-ool, 2-tri-ool” of „1-la-li”, terwijl de tel perfect gelijkmatig blijft. De overgang van twee achtsten naar een triool moet aanvoelen als een snellere stroom, niet als een sneller tempo.

Arpeggio's in triolen

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=66
K:C
(3CEG (3cGE (3CEG (3cGE | (3DFA (3dAF (3B,DG (3BGD | c8 |]

Deze gestage triolenbeweging doet denken aan het eerste deel van Beethovens Mondscheinsonate, dat volledig gebouwd is op een ononderbroken stroom triolen.

Andere onregelmatige verdelingen

• Duool: 2 noten in de tijd van 3 (in samengestelde maatsoorten, zie de volgende les).
• Kwartool: 4 in de tijd van 3.
• Kwintool, sextool, septool: 5, 6 of 7 noten in de tijd van 4 (of 2, afhankelijk van de genoteerde waarde). Chopin en Liszt schrijven er tientallen in virtuoze passages: het idee is om de noten soepel over de tel te spreiden en vooral naar het aankomstpunt te mikken.

M:2/4
L:1/16
Q:1/4=60
K:C
(5:4:5cdcBc d4 | (6:4:6efgfed c4 |]