De jazzblues in 12 maten

De blues is de meest gespeelde vorm in de jazz. De basisstructuur past in 12 maten en drie akkoorden, allemaal dominantseptiemakkoorden (een eigenaardigheid van de blues: zelfs het I-akkoord is een „7”-akkoord).

De basisblues (in F)

Drie frasen van vier maten: uitspraak (I), antwoord op IV, besluit (V – IV – I). In gezongen blues volgt de tekst vaak een AAB-patroon: de eerste regel wordt herhaald en daarna beantwoord.

De jazzblues

Jazzmuzikanten verrijken dit schema met ii–V's en doorgangsakkoorden:

• Maat 2: een kort bezoek aan IV (de „quick change”).
• Maat 4: een ii–V naar B♭7 (Cm7 – F7 = ii–V van Bes).
• Maat 6: B°7, een verminderd doorgangsakkoord dat de bas laat stijgen Bes → B → C (F7/C).
• Maten 8-10: D7 (V/ii) en dan de ii–V Gm7 – C7 terug naar F.
• Maten 11-12: de turnaround I – VI7 – ii – V die het schema opnieuw op gang zet.

De eerste vier maten, met shells in de linkerhand en een bluesfrase in de rechterhand:

M:4/4
L:1/8
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:F
[V:RH] "F7"F _A =A c z4 | "Bb7"_e d c _A F2 z2 | "F7"F _A =A c d c _A F | "Cm7"B2 G2 "F7"A2 c2 |]
[V:LH] [F,A,_E]8 | [B,,_A,D]8 | [F,A,_E]8 | [C,_E,B,]4 [F,,_E,A,]4 |]

Let op de As die naar A♮ omhoogglijdt: dat is de blue note, de kleine terts gespeeld boven een majeurakkoord, het expressieve hart van de blues.