Septiemakkoorden
Muziektheorie · Akkoorden · Niveau 3 · 14 min
Zet nog een terts boven op een drieklank en je krijgt een septiemakkoord: vier noten, grondtoon – terts – kwint – septiem. Het is de koning van de jazzakkoorden, maar ook de motor van de klassieke harmonie.
De vijf essentiële soorten
| Naam | Opbouw | Op C | Symbool |
|---|---|---|---|
| Groot septiemakkoord | majeurdrieklank + grote septiem | C – E – G – B | Cmaj7, CΔ, CM7 |
| Dominantseptiemakkoord | majeurdrieklank + kleine septiem | C – E – G – B♭ | C7 |
| Mineurseptiemakkoord | mineurdrieklank + kleine septiem | C – E♭ – G – B♭ | Cm7, C-7 |
| Halfverminderd | verminderde drieklank + kleine septiem | C – E♭ – G♭ – B♭ | Cm7♭5, Cø |
| Verminderd septiemakkoord | verminderde drieklank + verminderde septiem | C – E♭ – G♭ – B𝄫 | C°7, Cdim7 |
M:4/4 L:1/2 K:C "Cmaj7"[CEGB]2 | "C7"[CEG_B]2 | "Cm7"[C_EG_B]2 | "Cm7b5"[C_E_G_B]2 | "Cdim7"[C_E_G__B]2 |]
Luister er een voor een naar en koppel aan elk een beeld: het dromerige grote septiemakkoord, het dominantseptiemakkoord dat naar een oplossing hunkert, het zachte, warme mineurseptiemakkoord, het onrustige halfverminderde, het dramatische verminderde septiemakkoord (het stommefilmakkoord voor als de schurk binnenkomt!).
Het dominantseptiemakkoord en zijn oplossing
Dit akkoord, gebouwd op de 5e trap (G7 in C-groot), bevat een tritonus tussen zijn terts (B) en zijn septiem (F). Die tritonus lost vanzelf op: B stijgt naar C, F daalt naar E. Het is de sterkste aantrekkingskracht in heel de tonale muziek.
M:4/4
L:1/2
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "G7"[FB]2 | "C"[Ec]2 |]
[V:LH] [G,,G,]2 | [C,C]2 |]
Septiemakkoorden op de toonladder van C-groot
Op elke trap van C-groot (alleen witte toetsen): Cmaj7, Dm7, Em7, Fmaj7, G7, Am7, Bm7♭5. Er is maar één dominantseptiemakkoord per majeurtoonsoort: dat op de 5e trap.
Septiemakkoorden omkeren
Met vier noten zijn er drie omkeringen. De becijfering is 7 (grondligging), 6/5 (eerste omkering, kwintsextakkoord), 4/3 (tweede, terskwartakkoord), 4/2 of 2 (derde, secundeakkoord, septiem in de bas). De Franse traditie gebruikt eigen symbolen voor het dominantseptiemakkoord (7/+, 6/5 met een doorgestreepte 5, +6, +4, waarbij + de leidtoon aangeeft) – handig om te weten als je Franse lesboeken leest.