Modi van melodisch mineur
Muziektheorie · Jazzharmonie · Niveau 6 · 18 min
De majeurtoonladder levert zeven modi op (ionisch, dorisch, frygisch…), behandeld in deel één van de cursus. Moderne jazz steunt evenzeer op een tweede bron: de melodische mineurtoonladder, in haar „jazz”-vorm (de stijgende vorm, ook dalend gebruikt): C D Es F G A B. Het is een majeurtoonladder met een verlaagde terts.
M:4/4 L:1/8 K:C "Cm(maj7)"C D _E F G A B c | c B A G F _E D C |]
De zeven modi en hun akkoorden
| Trap (op C mel.) | Modus | Typisch akkoord | Gebruik |
|---|---|---|---|
| 1 · C | melodisch mineur | Cm(maj7), Cm6 | tonica in mineur |
| 2 · D | dorisch ♭2 | D7sus(♭9) | donkere sus-akkoorden |
| 3 · E♭ | lydisch overmatig | E♭maj7(♯5) | heldere, vreemde kleur |
| 4 · F | lydisch dominant (lydisch ♭7) | F7(♯11) | niet-oplossende dominanten, SubV |
| 5 · G | mixolydisch ♭6 | G7(♭13) | dominant op weg naar mineur |
| 6 · A | locrisch ♯2 | Am7♭5 | ii van een ii–V in mineur |
| 7 · B | alterated (superlocrisch) | B7alt | heel gespannen dominant |
De drie essentiële modi
- De alterated toonladder (7e modus): speel op G7alt As melodisch mineur vanaf G: G As Bes B Des Es F. Ze bevat de terts (B), de septiem (F) en alle alteraties: ♭9 (As), ♯9 (Bes), ♭5 (Des), ♭13 (Es).
- Lydisch dominant (4e modus): speel op D♭7(♯11) ook As melodisch mineur! Geen toeval: D♭7 is de tritonussubstitutie van G7. Eén toonladder dekt ze allebei.
- Locrisch ♯2 (6e modus): speel op Dm7♭5 F melodisch mineur. Zachter dan locrisch dankzij de natuurlijke 9 (E).
M:4/4
L:1/8
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "G7alt"G _A _B =B _d _e f g | "Cm6"_e8 |]
[V:LH] [G,,F,B,]8 | [C,_E,A,]8 |]
Snelle weg: voor een gealtereerde dominant X7alt speel je melodisch mineur een halve toon boven X. Voor een dominant X7♯11 speel je melodisch mineur een kwint boven X (F7♯11 → C melodisch mineur).
Een modus is geen recept: de toonladder kennen is niet genoeg. Mik eerst op de kenmerkende noten (♭9 en ♯9 bij alterated, ♯11 bij lydisch dominant) en los ze op naar de tonen van het volgende akkoord.