De soort van een interval: groot, klein, rein… – gratis cursus muziektheorie

C-E en C-Es zijn allebei tertsen (drie letternamen), maar ze klinken niet hetzelfde: de eerste is helder, de tweede donkerder. Het getal volstaat niet; je hebt ook de soort nodig, en die hangt af van het precieze aantal halve tonen.

De soorten

Secunden, tertsen, sexten en septiemen kunnen groot (g) of klein (k, een halve toon kleiner) zijn.
Primen, kwarten, kwinten en octaven zijn in hun normale vorm rein (r).
Elk interval kan overmatig zijn (een halve toon groter dan groot of rein) of verminderd (een halve toon kleiner dan klein of rein).

Halve tonen	Interval	Vanaf C
0	reine prime (r1)	C
1	kleine secunde (k2)	Des
2	grote secunde (g2)	D
3	kleine terts (k3)	Es
4	grote terts (g3)	E
5	reine kwart (r4)	F
6	overmatige kwart (ov4) / verminderde kwint (v5) – de tritonus	Fis / Ges
7	reine kwint (r5)	G
8	kleine sext (k6)	As
9	grote sext (g6)	A
10	kleine septiem (k7)	Bes
11	grote septiem (g7)	B
12	rein octaaf (r8)	C

M:4/4
L:1/4
Q:1/4=72
K:C
"^m2"[C_D]2 "^M2"[CD]2 | "^m3"[C_E]2 "^M3"[CE]2 | "^P4"[CF]2 "^d5"[C_G]2 | "^P5"[CG]2 "^m6"[C_A]2 | "^M6"[CA]2 "^m7"[C_B]2 | "^M7"[CB]2 "^P8"[Cc]2 |]

Een methode in twee stappen

Het getal: tel de letternamen en negeer de tekens (D-Fis → D, E, F → een terts).
De soort: tel de halve tonen (D → Fis = 4) en vergelijk met de tabel → grote terts.

De snelle methode met de majeurtoonladder: stel je de majeurtoonladder van de onderste noot voor. Hoort de bovenste noot daarbij, dan is het interval groot (2, 3, 6, 7) of rein (1, 4, 5, 8). Een halve toon onder die noot van de toonladder → klein (of verminderd bij een rein interval). Voorbeeld: A-F. Toonladder van A-groot: A B Cis D E Fis… F ligt een halve toon onder Fis → kleine sext.

Uitgewerkte voorbeelden

E – G: een terts; 3 halve tonen → kleine terts.
F – B: een kwart; 6 halve tonen → overmatige kwart (tritonus). Het is de enige kwart tussen witte toetsen die niet rein is.
B – F: een kwint; 6 halve tonen → verminderde kwint.
C – Dis: een secunde; 3 halve tonen → overmatige secunde (die klinkt als een kleine terts!).
Cis – Es: een terts; 2 halve tonen → verminderde terts.

Benoem nooit alleen op het gehoor: C-Dis en C-Es klinken op de piano identiek, maar het ene is een overmatige secunde en het andere een kleine terts. Het getal komt altijd uit de spelling.

Leer uit het hoofd: grote terts = 4 halve tonen, kleine terts = 3, reine kwint = 7. Met deze drie getallen kun je elk akkoord uit het volgende deel van de cursus bouwen.