Voicings: nauwe en wijde ligging – gratis cursus muziektheorie

Een voicing is de concrete manier waarop je de noten van een akkoord over het toetsenbord verdeelt: welke noten, in welke volgorde, op welke hoogte, in welke hand. Dezelfde Cmaj7 kan kristalhelder, warm, vol of luchtig klinken, afhankelijk van de voicing.

Nauwe en wijde ligging

Nauwe ligging: alle noten passen binnen een octaaf, zonder ruimte voor nog een akkoordtoon tussen twee naburige stemmen. Compact, helder, makkelijk met één hand te spelen.
Wijde ligging: de noten zijn over meer dan een octaaf verspreid. Breder, meer „orkestraal”.

M:4/4
L:1/2
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "Cmaj7"[CEGB]2 | "Cmaj7"[EGBc]2 | "Cmaj7"[B,EGc]2 | "Cmaj7"[EB]2 |]
[V:LH] z2 | z2 | z2 | [C,G,]2 |]

Maat 1: nauwe ligging, grondligging. Maat 2: nauwe ligging, omkering. Maat 3: drop 2 – neem de tweede stem van boven (B) en zet ze een octaaf lager; een techniek die jazzmuzikanten voortdurend gebruiken om een nauwe voicing open te trekken. Maat 4: wijde ligging verdeeld over de handen (grondtoon en kwint links, terts en septiem rechts).

Gouden regels voor voicings

Laag = wijd, hoog = nauw. Dat volgt de boventoonreeks: houd in de bas grote intervallen (octaven, kwinten); tertsen en secunden horen in het midden- en hoge register.
Grenzen in de laagte: vermijd tertsen onder de C een octaaf onder de middelste C (en secunden al hoger): ze worden een onduidelijk gerommel.
De bovenste noot zingt: die hoor je het best. Kies ze zo dat ze van akkoord tot akkoord een mooie lijn vormt.
Beweeg zo weinig mogelijk tussen de akkoorden: houd gemeenschappelijke tonen vast, verplaats de andere stapsgewijs.

Hier is een heel gangbaar popschema, gespeeld met nauwe voicings die zonder sprongen in de rechterhand op elkaar aansluiten, terwijl de linkerhand de basnoten aanhoudt:

M:4/4
L:1/4
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "C"[EGc]2 "Am"[EAc]2 | "F"[FAc]2 "G"[DGB]2 | "C"[EGc]4 |]
[V:LH] C,2 A,,2 | F,,2 G,,2 | C,4 |]

Oefening: speel C – a-klein – F – G en houd C als bovenste noot bij de eerste drie akkoorden. Begin dan opnieuw met E, en daarna met G bovenaan. Je ontdekt drie verschillende kleuren van hetzelfde akkoordenschema.

Veelgemaakte fout: volle akkoorden in beide handen spelen, laag op het toetsenbord. Het resultaat is modder. Eén basnoot (of een octaaf, of een kwint) in de linkerhand is meestal genoeg.