Rootless voicings (vorm A en B)

Muziektheorie · Jazzharmonie · Niveau 5 · 16 min

Als een bassist de grondtonen speelt, hoeft de pianist ze niet meer te verdubbelen. Eind jaren 1950 maakten Bill Evans, Wynton Kelly en Red Garland de rootless voicings (voicings zonder grondtoon) populair: vier noten in de linkerhand, rond de middelste C, met de terts, de septiem en uitbreidingen. De klank van de moderne jazzpiano was geboren.

Twee vormen

  • Vorm A: terts onderaan. Mineur- of majeurakkoord: 3-5-7-9. Dominant: 3-13-7-9.
  • Vorm B: septiem onderaan. Mineur- of majeurakkoord: 7-9-3-5. Dominant: 7-9-3-13.

In een ii–V–I wissel je af tussen A-B-A of B-A-B, en de stemmen schuiven hoogstens een stap op:

Dm9G13Cmaj9
A – B – AF A C EF A B EE G B D
B – A – BC E F AB E F AB D E G
M:4/4
L:1/4
%%staves {P B}
V:P clef=bass
V:B clef=bass
K:C
[V:P] "Dm9"[F,A,CE]4 | "G13"[F,A,B,E]4 | "Cmaj9"[E,G,B,D]4 | "Dm9"[CEFA]4 | "G13"[B,EFA]4 | "Cmaj9"[B,DEG]4 |]
[V:B] D,,4 | G,,4 | C,4 | D,,4 | G,,4 | C,4 |]

Bovenste notenbalk: de linkerhand van de pianist. Onderste notenbalk: de contrabas. Luister hoe van het ene akkoord naar het volgende maar een of twee noten een halve of hele toon bewegen.

Gealtereerde dominanten

Op de V worden de 9 en de 13 vaak gealtereerd. G7(♭9,♭13) in vorm B: F As B Es. Deze voicing houdt de spanning maximaal vast voor ze oplost naar Cmaj9 of Cm6.

Waar speel je ze?

Houd deze voicings ongeveer tussen de D onder de middelste C en de G erboven. Lager worden ze troebel; hoger zitten ze de melodie in de weg. Kies A of B naargelang de grondtoon om in die zone te blijven.

Leermethode: neem de ii–V–I in C en speel A-B-A en dan B-A-B tot het vanzelf gaat. Ga daarna een hele toon lager (ii–V–I in Bes), enzovoort. Twaalf toonsoorten, twee vormen: woordenschat voor het leven.
Zonder bassist klinken deze voicings „zonder grond”. Speel solo eerst de grondtoon (op de tel) en dan de voicing, of gebruik in de plaats shells.

✓ Doe de quiz van de les

← Shell voicings · Tritonussubstitutie →