Rhythm changes
Muziektheorie · Jazzharmonie · Niveau 5 · 12 min
Na de blues is het meest gespeelde akkoordenschema in de jazz Rhythm Changes: de akkoorden van George Gershwins „I Got Rhythm” (1930). De bebopmuzikanten van de jaren 1940 – Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Bud Powell – schreven tientallen nieuwe melodieën op deze akkoorden (zogenaamde contrafacts). Akkoordenschema's zijn van niemand: dit is gemeengoed van de jazz.
De AABA-vorm van 32 maten
Vier delen van 8 maten, in Bes-groot (de traditionele toonsoort):
| Deel | Akkoorden (2 per maat) |
|---|---|
| A (×2, en na de bridge) | | B♭ G7 | Cm7 F7 | B♭ G7 | Cm7 F7 | B♭ B♭7 | E♭ E°7 | B♭/F F7 | B♭ (Cm7 F7) | |
| B (de bridge) | | D7 | D7 | G7 | G7 | C7 | C7 | F7 | F7 | |
- De A-delen draaien rond in de turnaround I – VI – ii – V en bezoeken daarna IV (Es) met een chromatische opgang E♭ → E° → B♭/F.
- De bridge (B) is een keten van secundaire dominanten rond de kwintencirkel: III7 – VI7 – II7 – V7, elk twee maten, met een landing terug op Bes.
De eerste vier maten, met chromatisch dalende guide tones:
M:4/4
L:1/4
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:Bb
[V:RH] "Bbmaj7"[DA]2 "G7"[=B,F]2 | "Cm7"[B,E]2 "F7"[A,E]2 | "Bbmaj7"[A,D]2 "G7"[=B,F]2 | "Cm7"[B,E]2 "F7"[A,E]2 |]
[V:LH] B,,2 G,,2 | C,2 F,,2 | B,,2 G,,2 | C,2 F,,2 |]
Strategie: de A-delen vliegen voorbij (twee akkoorden per maat, vaak boven 200 bpm). Probeer niet „elk akkoord te spelen”: denk in Bes-groot met controlepunten (de B♮ van G7, de A van F7). Op de bridge duurt elke dominant daarentegen twee maten: verzorg de guide tones (Fis → F, B → Bes…).
De valkuil van de vorm: raak niet verdwaald tussen A en B. Leer de bridge horen aankomen (D7, met zijn heldere Fis): dat is je belangrijkste herkenningspunt.