Podstawy reharmonizacji

Teoria muzyki · Harmonia jazzowa · Poziom 6 · 16 min

Reharmonizować to zastąpić oryginalne akordy melodii innymi, bogatszymi lub bardziej zaskakującymi, zachowując melodię nietkniętą. To jedna z wielkich sztuk pianisty jazzowego: Art Tatum, Bill Evans czy Herbie Hancock zmieniają prostą piosenkę w harmoniczny pejzaż.

Złota zasada

Dźwięk melodii musi być składnikiem akordu albo dostępnym napięciem (9, 11, 13 zależnie od rodzaju akordu) nowego akordu, przynajmniej na mocnych częściach taktu. Poza tym wszystko wolno.

Sześć technik, od najprostszej do najodważniejszej

  1. Wzbogacanie: zastąp trójdźwięki akordami septymowymi i rozszerzeniami (C → Cmaj7 lub C6/9).
  2. Substytucja diatoniczna: zastąp akord innym o tej samej funkcji (C → Am7 lub Em7; F → Dm7).
  3. Dodawanie ii–V: poprzedź każdy akord docelowy jego własnym ii–V (Dm7 – G7 przed C; Em7 – A7 przed Dm).
  4. Dominanty wtrącone i substytucje trytonowe, poznane wcześniej.
  5. Przejściowe akordy zmniejszone: C – C♯°7 – Dm7 łączy dwa akordy chromatycznym basem.
  6. ii–V „backdoor”: Fm7 – B♭7 – C (iv7 – ♭VII7 – I), rozwiązanie „bocznymi drzwiami”, miękkie i nostalgiczne.

Przykład

Wróćmy do „Au clair de la lune”. Wersja oryginalna:

M:4/4
L:1/4
K:C
"C"c c c d | "C"e2 "G"d2 | "C"c e "G7"d d | "C"c4 |]

I reharmonizacja, z shellami w lewej ręce:

M:4/4
L:1/4
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "Cmaj7"c c "Am7"c d | "Dm7"e2 "G7"d2 | "Fmaj7"c e "Bb7"d d | "Cmaj7"c4 |]
[V:LH] [C,B,]2 [A,,G,]2 | [D,C]2 [G,,F,]2 | [F,,E,]2 [_B,,_A,]2 | [C,B,]4 |]

Sprawdźmy złotą zasadę: C to tercja Am7, a D jego undecyma; E to nona Dm7; C i E to kwinta i septyma Fmaj7; D to tercja B♭7 (akordu „backdoor” prowadzącego do C). Wszystko się trzyma, a dziecięca piosenka nabiera barwy ballady.

Metoda: najpierw reharmonizuj kadencje (tam efekt jest największy), potem długie akordy, a dopiero na końcu resztę. Dobra reharmonizacja zachowuje mocną linię basu.
Co za dużo, to niezdrowo: nowy akord na każdej nucie topi melodię. Najlepsi aranżerzy wiedzą też, kiedy zostawić prosty akord, żeby następna niespodzianka zabłysła.

✓ Rozwiąż quiz z lekcji

← Skale modalne molla melodycznego · Czytanie i granie jazzowego lead sheetu →