Skale modalne molla melodycznego
Teoria muzyki · Harmonia jazzowa · Poziom 6 · 18 min
Gama durowa daje siedem skal modalnych (jońską, dorycką, frygijską…), omówionych częściowo w pierwszej części kursu. Nowoczesny jazz w równym stopniu korzysta z drugiego źródła: gamy molowej melodycznej w jej „jazzowej” postaci (odmiana wznosząca, używana także w dół): C D Es F G A H. To gama durowa z obniżoną tercją.
M:4/4 L:1/8 K:C "Cm(maj7)"C D _E F G A B c | c B A G F _E D C |]
Siedem skal i ich akordy
| Stopień (od C mel.) | Skala | Typowy akord | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| 1 · C | moll melodyczny | Cm(maj7), Cm6 | tonika molowa |
| 2 · D | dorycka ♭2 | D7sus(♭9) | mroczne akordy sus |
| 3 · Es | lidyjska zwiększona | E♭maj7(♯5) | jasna, dziwna barwa |
| 4 · F | lidyjska dominantowa (lidyjska ♭7) | F7(♯11) | dominanty nierozwiązane, SubV |
| 5 · G | miksolidyjska ♭6 | G7(♭13) | dominanta zmierzająca do molla |
| 6 · A | lokrycka ♯2 | Am7♭5 | ii w molowym ii–V |
| 7 · H | alterowana (superlokrycka) | B7alt | bardzo napięta dominanta |
Trzy najważniejsze skale
- Skala alterowana (7. skala): nad G7alt zagraj gamę as-moll melodyczną od G: G As B H Des Es F. Zawiera tercję (H), septymę (F) i wszystkie alteracje: ♭9 (As), ♯9 (B), ♭5 (Des), ♭13 (Es).
- Lidyjska dominantowa (4. skala): nad D♭7(♯11) też zagraj as-moll melodyczną! To nie przypadek: D♭7 to substytut trytonowy G7. Jedna gama obsługuje oba akordy.
- Lokrycka ♯2 (6. skala): nad Dm7♭5 zagraj f-moll melodyczną. Łagodniejsza od lokryckiej dzięki czystej nonie (E).
M:4/4
L:1/8
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "G7alt"G _A _B =B _d _e f g | "Cm6"_e8 |]
[V:LH] [G,,F,B,]8 | [C,_E,A,]8 |]
Skrót: dla dominanty alterowanej X7alt graj moll melodyczny o półton wyżej od X. Dla dominanty X7♯11 graj moll melodyczny o kwintę wyżej od X (F7♯11 → c-moll melodyczna).
Skala to nie przepis: sama znajomość gamy nie wystarczy. Zacznij od celowania w dźwięki charakterystyczne (♭9 i ♯9 w alterowanej, ♯11 w lidyjskiej dominantowej) i rozwiązywania ich na dźwięki następnego akordu.