Durowe ii–V–I i guide tones

Gdyby jazz miał hasło, brzmiałoby ono ii–V–I („two-five-one”). W C-dur: Dm7 – G7 – Cmaj7. Funkcja przeddominantowa, dominanta, tonika, z basem opadającym o kwinty. Standardy jazzowe są z niego utkane: znajdziesz ii–V–I w każdej tonacji, czasem po jednym w każdym takcie. Umiejętność zagrania go od ręki we wszystkich dwunastu tonacjach to cel numer jeden każdego pianisty jazzowego.

Dlaczego akordy septymowe?

W jazzie goły trójdźwięk brzmi „niedokończenie”. Podstawową jednostką jest akord septymowy (często wzbogacony o nony, undecymy, tercdecymy). Każdy akord ii–V–I ma charakterystyczną septymę: molową na ii, dominantową na V, wielką na I.

Guide tones

Dwa dźwięki, które definiują akord septymowy, to jego tercja i septyma: guide tones (dźwięki przewodnie). W ii–V–I tworzą dwie linie, które prawie się nie ruszają:

• septyma Dm7 (C) opada o półton na tercję G7 (H), która zostaje w miejscu i staje się septymą Cmaj7 (H);
• tercja Dm7 (F) zostaje w miejscu i staje się septymą G7 (F), która opada na tercję Cmaj7 (E).

M:4/4
L:1/4
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "Dm7"[Fc]4 | "G7"[FB]4 | "Cmaj7"[EB]4 |]
[V:LH] D,4 | G,,4 | C,4 |]

To kręgosłup całej harmonii jazzowej: z basem i tymi dwoma dźwiękami już doskonale słyszysz następstwo akordów.

Skale towarzyszące

Do improwizacji każdy akord durowego ii–V–I łączy się ze skalą modalną gamy C-dur: dorycką nad Dm7, miksolidyjską nad G7, jońską nad Cmaj7. To te same siedem dźwięków! Różnica tkwi w tym, które dźwięki eksponujesz: guide tones i dźwięki akordu na mocnych częściach taktu.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=120
K:C
"Dm7"D F A c e d c A | "G7"B d f a g f d B | "Cmaj7"c8 |]

Ta linia rozkłada Dm7 aż do nony, a potem G7 aż do nony, zaczynając od tercji H, która naturalnie rozwiązuje się na C. Zagraj ją ze swingiem: ósemki w parach długa-krótka, jak w rytmie triolowym.