Pewne zapamiętywanie – darmowy kurs:

Granie z pamięci uwalnia oczy, słuch i ekspresję. Ale wielu pianistów zna tylko jeden rodzaj pamięci: pamięć palców, która tworzy się „sama” przez powtarzanie. Jest szybka i skuteczna… aż do dnia, gdy trema nią wstrząśnie i po zgubieniu wątku nie da się ruszyć dalej. Pewna pamięć opiera się na kilku wzajemnie wspierających się rodzajach pamięci.

Cztery pamięci pianisty

Pamięć	Co przechowuje	Jak ją wzmocnić
Słuchowa	Dźwięk, melodię, harmonie	Śpiewaj melodię, śpiewaj jedną rękę, grając drugą, słuchaj w myślach
Wzrokowa	Stronę nut, kształty na klawiaturze	Wyobrażaj sobie nuty, zobacz pozycje rąk z zamkniętymi oczami
Kinestetyczna	Ruchy, czucie palców	Wolne, regularne powtarzanie, stałe palcowanie, granie z zamkniętymi oczami
Analityczna	Budowę, harmonię, motywy	Nazywaj akordy, formę, modulacje, to, co się powtarza lub zmienia

Pamięć kinestetyczna jest najbardziej krucha pod presją, bo jest automatyczna: nie wiesz, co grasz, tylko jak. To pamięć analityczna i słuchowa pozwalają się pozbierać.

Pamięć analityczna: przykład

M:4/4
L:1/4
Q:1/4=80
K:C
"C"C E G E | "Am"A, C E C | "F"F A c A | "G"G B d B |]

Zamiast zapamiętywać 16 nut, zapamiętujesz jedną myśl: każdy takt rozkłada podany akord: pryma, tercja, kwinta, potem powrót do tercji; następstwo to C – a-moll – F – G, jedno z najczęstszych w muzyce. Dwa zdania zamiast szesnastu nut, a jeśli palce się zawahają, wiesz dokładnie, która nuta ma przyjść.

Punkty orientacyjne (punkty bezpieczeństwa)

Wybierz w utworze punkty startowe: początek każdej frazy, każdej części, każdej modulacji. Ponumeruj je w nutach (1, 2, 3…). Potem ćwicz zaczynanie od każdego z nich, w losowej kolejności. Jeśli podczas występu zdarzy się luka w pamięci, przeskakujesz do następnego punktu, zamiast się zatrzymać.

Zaznacz 6–10 punktów orientacyjnych w dwustronicowym utworze.
Zapisz ich numery na karteczkach, wylosuj jedną i zacznij od tego miejsca.
Dla każdego umiej podać: tonację, akord, palcowanie na start, co jest przed nim.

Testy pamięci

Graj z pamięci bardzo wolno: w wolnym tempie pamięć palców nie działa już sama; zostaje to, co naprawdę wiesz.
Ręce osobno z pamięci, zwłaszcza lewa.
Zapisz z pamięci początek frazy.
Graj w myślach z dala od fortepianu (zobacz ćwiczenie w myślach).
Kontrolowane rozproszenie: graj, rozmawiając, albo z kimś w pokoju.

Zapamiętuj wcześnie: nie czekaj, aż „umiesz” utwór, żeby nauczyć się go na pamięć. Zapamiętuj frazę po frazie od początku nauki, włączając analizę: unikniesz pamięci opartej wyłącznie na palcach.

Częste błędy:

Poleganie wyłącznie na palcach: po luce nie da się ruszyć dalej bez powrotu do początku.
Granie zawsze w pełnym tempie: autopilot ukrywa pęknięcia.
Ćwiczenie startów tylko od początku: podczas występu trzeba będzie zacząć w środku.

Ćwiczenie

Weź Preludium C-dur Bacha. Każdy takt to jeden rozłożony akord: żeby je zapamiętać, zapisz nazwę akordu w każdym takcie i zaśpiewaj najwyższą nutę każdego taktu. Ucz się na pamięć ośmiu taktów dziennie, z punktami orientacyjnymi co cztery takty.