Ćwiczenie w myślach, z dala od fortepianu – darmowy kurs:

Glenn Gould twierdził, że część repertuaru uczył się, nie dotykając fortepianu; wielu wielkich pianistów opisywało podobne metody. Nie posuwając się tak daleko, ćwiczenie w myślach jest potężnym uzupełnieniem: wzmacnia pamięć, rozjaśnia interpretację i nie męczy ani mięśni, ani ścięgien. To też świetny sposób na ćwiczenie w pociągu albo wtedy, gdy kontuzja wymusza odpoczynek.

Co ćwiczysz w myślach

Słuch wewnętrzny (audiacja): słyszenie muzyki w głowie, z jej dynamiką i tempem.
Obraz klawiatury: widzenie klawiszy i ruchu rąk, z palcowaniem.
Czucie ruchu: wyobrażanie sobie ciężaru, przemieszczeń, rozluźnienia nadgarstka.
Budowę: wiedzę, gdzie jesteś w formie i jakie harmonie przechodzą.

Ćwiczenie 1: przeczytaj, zanim zagrasz

Przeczytaj tę melodię, nie grając jej. Zaśpiewaj ją w myślach, wystukując miarę stopą. Wyobraź sobie palce (G = 1 w prawej ręce). Dopiero potem zagraj ją albo posłuchaj, żeby sprawdzić.

M:3/4
L:1/4
Q:1/4=90
K:G
G B d | c A F | G2 D | G3 |]

Czy twój wewnętrzny słuch był dokładny? Interwały (tercja, tercja, potem zejście w dół), Fis wynikające ze znaków przykluczowych, kadencja końcowa? To przechodzenie od wewnętrznego ucha do prawdziwego dźwięku i z powrotem jest sercem ćwiczenia w myślach.

Ćwiczenie 2: „cicha próba”

Wybierz 4–8 taktów, które już trochę znasz.
Zamknij oczy i zagraj je w myślach, w wolnym tempie, widząc każdy klawisz i każdy palec.
Tam, gdzie obraz się rozmywa, otwórz nuty: dokładnie tam twoja pamięć jest krucha.
Potem zagraj fragment raz przy fortepianie, uważnie.
Powtórz próbę w myślach.

Wskazówka: markuj palcowanie na stole albo na udzie. Ta „klawiatura-widmo” łączy obraz w głowie z czuciem ruchu, bez żadnego zmęczenia.

Studiowanie nut

Zanim zagrasz nowy utwór, spędź dziesięć minut z nutami, z ołówkiem w ręku:

Rozpoznaj formę (A B A, zwrotki, repetycje) i ponumeruj frazy.
Zanotuj tonacje, przez które przechodzi utwór, i kadencje.
Zakreśl powracające motywy i to, co się zmienia, gdy wracają.
Znajdź trudne fragmenty i ustal palcowanie przed graniem.
Wyobraź sobie charakter: jaka historia, jakie barwy, gdzie jest kulminacja?

Częste błędy:

Wiara, że ćwiczenie w myślach zastępuje fortepian: ono go uzupełnia. Ciało też musi się nauczyć.
Wyobrażanie sobie za szybko: próba w myślach musi być tak samo precyzyjna i wolna jak prawdziwe ćwiczenie.
Bierność („czytanie” nut jak powieści): musisz aktywnie słyszeć, widzieć i czuć.

Wyzwanie tygodnia

Wybierz pierwsze cztery takty Gymnopédie nr 1. Przez dwa dni ucz się ich wyłącznie przy stole: czytanie, słuch wewnętrzny, markowane palcowanie. Trzeciego dnia zagraj je przy fortepianie. Zaskoczy cię, co twój mózg już zbudował.