Występy: trema, próbne koncerty, nagrywanie – darmowy kurs:

„W domu gram to idealnie”. Każdy pianista zna to zdanie. Granie dla kogoś to osobna umiejętność, którą ćwiczy się jak gamę. Trema to nie wada charakteru: to normalna reakcja fizjologiczna (adrenalina, szybkie bicie serca, zimne lub spocone dłonie), którą można nauczyć się oswajać.

Zrozumieć tremę

Pod wpływem stresu uwaga się zawęża, wewnętrzne tempo przyspiesza, a ty zaczynasz pilnować palców, co zaburza właśnie te automatyczne umiejętności, na których polegasz. Stąd trzy obszary pracy: przygotowanie solidniejsze, niż trzeba, oswojenie z sytuacją występu i narzędzia do panowania nad ciałem w danej chwili.

1. Przygotuj się z nadmiarem

Utwór musi być pewny na zimno, przy pierwszej próbie dnia.
Solidna pamięć z punktami orientacyjnymi (zobacz pewne zapamiętywanie).
Umiej zagrać go trochę wolniej i trochę szybciej, niż planujesz.
Przećwicz początek i zakończenie dziesiątki razy: to najbardziej stresujące momenty.

2. Próbne koncerty

Zaplanuj sobie stopniowo coraz bardziej onieśmielające sytuacje:

Zagraj cały utwór bez zatrzymywania, cokolwiek się stanie, nagrywając się.
Zagraj dla przyjaciela albo kogoś z rodziny, potem dla dwóch czy trzech osób.
Zagraj podczas rozmowy wideo albo na nieznanym instrumencie.
Zrób „próbę generalną”: wejście, ukłon, ustawienie ławy, cisza, potem muzyka.

Za każdym razem jedna zasada: nigdy się nie zatrzymuj. Przepuść złą nutę; puls biegnie dalej.

3. Panowanie nad ciałem w danej chwili

Wolny oddech: kilka oddechów z wydechem dłuższym niż wdech (na przykład wdech na 4, wydech na 6) pomaga uspokoić tętno.
Rytuał: zawsze ten sam zwyczaj przed graniem (ustaw siedzenie, połóż dłonie na kolanach, usłysz w myślach pierwsze dwa takty we właściwym tempie).
Uwaga na muzyce: myśl o dźwięku i charakterze, a nie o palcach czy publiczności.
Przyjmij odczucia: „serce mi wali, to energia sceny”, zamiast z nimi walczyć.

Tempo początkowe: pod wpływem tremy prawie każdy zaczyna za szybko. Usłysz początek w myślach w wybranym tempie, zanim położysz ręce na klawiszach.

Nagrywanie się i słuchanie

Mikrofon to najuczciwszy nauczyciel, jaki istnieje. Grając, słyszysz tylko część tego, co wydobywasz; słuchając nagrania, odkrywasz uciekające tempa, za głośne lewe ręce, skrócone pauzy.

Nagraj się (wystarczy telefon), grając jak na koncercie, za jednym podejściem.
Odczekaj kilka godzin, a potem słuchaj z nutami, z ołówkiem w ręku.
Zapisz trzy plusy i trzy konkretne rzeczy do poprawy („takt 12: bas zagłusza melodię”).
Zamień te trzy punkty w cele na kolejne sesje.
Zachowuj nagrania: porównywanie ich w odstępie miesiąca bardzo motywuje.

Częste błędy:

Ani razu nie zagrać utworu od początku do końca przed wielkim dniem.
Zatrzymywanie się podczas występu, żeby poprawić błąd.
Słuchanie nagrania tylko po to, by się ocenić („okropne”), zamiast szukać konkretnych wskazówek.
Zmiana palcowania dzień przed koncertem.

Ćwiczenie

W tym tygodniu daj trzy „koncerty” Amazing Grace albo wybranego utworu: jeden nagrany w samotności, jeden dla jednego słuchacza, jeden na innym instrumencie albo w innym pomieszczeniu. Po każdym posłuchaj nagrania i zapisz swoje trzy plusy i trzy minusy.