Swing: frazowanie, akcenty, artykulacja

Możesz grać „właściwe dźwięki” i wcale nie brzmieć jazzowo. To, co tworzy jazz, bardziej niż harmonia, to swing: sposób umieszczania i artykułowania ósemek. Uczy się go głównie ze słuchu, ale kilka konkretnych zasad bardzo przyspiesza sprawę.

1. Nierówne ósemki

W swingu dwie ósemki zapisane jako równe gra się nierówno: pierwszą dłużej, drugą krócej, mniej więcej jak triolę ćwierćnuta-ósemka. Im szybsze tempo, tym bardziej ósemki się wyrównują; w wolnym tempie są bardzo „triolowe”. Czasem przybliża się to rytmem z kropką:

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=100
K:F
"F6" c>A c>d f>d c>A | "C7" G>A B>c e2 z2 |]

Rytm z kropką powyżej to karykatura (zbyt ostra): prawdziwa swingowa ósemka leży gdzieś między równą a punktowaną. Słuchaj nagrań i naśladuj.

2. Akcenty na offbeatach

W muzyce klasycznej naturalnie akcentujemy mocne części taktu. W swingu często jest odwrotnie: offbeaty (te „i”) dostają lekki akcent, a wysokie dźwięki linii są wydobywane. Łuki przez miary (antycypacje) dodają rozpędu.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=120
K:F
"Gm7" z d !>!f d- d2 c A | "C7" B c !>!e g- g2 z2 | "F6" f8 |]

3. Ghost notes i artykulacja

• Ghost notes (dźwięki-duchy): niektóre dźwięki, często najniższe w linii, są ledwie muśnięte, niemal domyślne. Nadają wyrazistości dźwiękom akcentowanym.
• Legato w stronę offbeatu: dźwięk na mierze często łączy się łukiem z następnym (na offbeacie), który jest potem lekko oderwany: „du-BA du-BA”.
• Krótkie dźwięki na końcach fraz: ostatni dźwięk frazy bywa krótki i akcentowany („bop!”), stąd nazwa stylu.

4. Metronom na 2 i 4

Ustaw metronom na połowę tempa i traktuj każde kliknięcie jako miarę 2 i 4 (tam, gdzie perkusista gra na hi-hacie). Twoje odczucie samo ułoży się we właściwy groove. Wykorzystaj pracę nad rytmem, którą już wykonałeś.

Ćwiczenie: ta sama fraza trzy razy

Włącz podkład jazzowy w F.

1. Zagraj frazę z przykładu 2 ściśle równymi ósemkami, bez akcentów. Nagraj się.
2. Zagraj ją jeszcze raz swingując, z zaznaczonymi akcentami. Nagraj się.
3. Zagraj ją znowu, dodając ghost note (np. niskie D w takcie 1) i krótki dźwięk końcowy. Nagraj się.
4. Posłuchaj wszystkich trzech wersji: przy której chce ci się tupać nogą? Potem improwizuj własne dwutaktowe frazy z tym samym frazowaniem.