Linie bebopowe: dojścia, okrążenia, skala bebopowa – darmowy kurs:

Umiesz już celować w guide tones. Teraz trzeba zbudować piękne linie ósemkowe, które do nich prowadzą, jak saksofoniści i pianiści bebopu. Ich sekret: dźwięki akordu wypadają na miary, a dźwięki obce (chromatyczne, przejściowe) siedzą między miarami, by je uwypuklić.

1. Chromatyczne dojście

Każdy dźwięk akordu można poprzedzić dźwiękiem o półton niżej (albo wyżej). Napięcie obcego dźwięku rozwiązuje się natychmiast: ucho słyszy eleganckie ześlizgnięcie, a nie pomyłkę. Przykład: by wylądować na A (nonie G7), zagraj tuż przed nim Gis.

2. Okrążenie (enclosure)

Otaczasz cel: dźwięk powyżej, dźwięk poniżej, potem cel. Typowo: diatoniczny dźwięk powyżej, chromatyczny poniżej, a potem cel na mierze. By trafić w E: F – Dis – E. By trafić w G: A – Fis – G.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=100
K:C
"Cmaj7" f ^d e2 d ^d e2 | ^F A G2 z4 |]

3. Cała linia nad ii–V–I

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=120
K:C
"Dm7" D F A c e d c A | "G7" B d f a ^g a f ^d | "Cmaj7" e4 z4 |]

Przeanalizujmy: takt 1 – wznoszące arpeggio Dm7 aż do nony (E), potem zejście. Takt 2 – arpeggio G7 (H D F A), chromatyczne dojście Gis → A, a potem okrążenie F – Dis rozwiązujące się na E, tercję Cmaj7, na pierwszej mierze taktu 3.

4. Skala bebopowa

Problem: 7-dźwiękowa gama grana ósemkami nie trafia regularnie w dźwięki akordu. Muzycy bebopowi dodali chromatyczny dźwięk przejściowy, by mieć 8 dźwięków: wtedy gama idealnie się układa. Dominantowa skala bebopowa na G7: G Fis F E D C H A (w dół, z Fis między prymą a septymą). Gdy zaczniesz od G na mierze, na kolejne miary wypadają G, F, D, H: dźwięki akordu!

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=120
K:C
"G7" g ^f =f e d c B A | "C" G4 z4 |]

Wariant durowy: durowa skala bebopowa dodaje Gis między G a A (C D E F G Gis A H). Schodząc od C na mierze, na miary wypadają C, A, G i E: dźwięki C6.

Ćwiczenie: budowanie i granie linii

Użyj podkładu jazzowego w C, na początek w wolnym tempie.

Cele. Na każdym akordzie wybierz dźwięk docelowy (tercję albo septymę), który zagrasz na raz.
Proste dojście. Poprzedź każdy cel jednym chromatycznym dźwiękiem od dołu, na „i” czwartej miary.
Okrążenie. Zastąp dojście trzydźwiękowym okrążeniem (powyżej, chromatycznie poniżej, cel).
Wypełnienie. Między celami wypełniaj arpeggiem akordu albo opadającą skalą bebopową.
Prawdziwe frazy. Na koniec zostaw miejsce na oddech: linia na dwa takty, jeden takt ciszy. Najlepsi bopperzy oddychają tyle samo, ile grają.

Częsty błąd: stawianie dźwięku chromatycznego na mierze, a dźwięku akordu między miarami. Linia brzmi wtedy „krzywo”. Jeśli tak się dzieje, przesuń frazę o ósemkę albo dodaj dźwięk przejściowy.

Weź tylko jedną z tych formuł i przetransponuj ją do 3 tonacji, zanim nauczysz się następnej. Jedna opanowana formuła jest warta dziesięciu przejrzanych.