Akompaniament jazzowy: comping i voicingi bez prymy

Pianiści jazzowi więcej czasu akompaniują, niż grają solówki. Comping (od „accompanying” i „complementing”, czyli akompaniowania i uzupełniania) to kładzenie lekkich, rytmicznych akordów, które wspierają i napędzają solistę. Dwa narzędzia są niezbędne: shell voicings (sama lewa ręka) i voicingi bez prymy (rootless voicings, gdy grasz z basistą).

1. Shell voicings

Dwa dźwięki w lewej ręce: pryma plus tercja albo septyma. Wybierasz tak, by ręka poruszała się jak najmniej: na ii–V–I przeplataj 1-7, 1-3, 1-7.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=100
K:C
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] "Dm7" A2 c2 z c d c | "G7" B4 z2 A F | "Cmaj7" E8 |]
[V:LH] [D,C]8 | [G,,B,,]8 | [C,B,]8 |]

Prawa ręka jest wolna dla melodii albo improwizacji. To fundament każdego pianisty jazzowego grającego solo.

2. Voicingi bez prymy (forma A i forma B)

Gdy grasz z basistą, nie musisz grać prymy: zastępujesz ją rozszerzeniami (nona, tercdecyma), które wzbogacają koloryt. Każdy akord ma dwa czterodźwiękowe układy: formę A (tercja na dole) i formę B (septyma na dole):

Na ii–V–I przeplataj formy: A – B – A (F A C E → F A H E → E G H D) albo B – A – B (C E F A → H E F A → H D E G). Za każdym razem przesuwa się jeden albo dwa dźwięki, o półton lub cały ton: niezwykle płynnie.

Powyżej: Dm7 w formie A (F A C E). Nie ma D, a mimo to wyraźnie słychać bogaty akord molowy.

3. Rytmy compingu

Nie wal we wszystkie cztery miary. Comping to rozmowa: kilka dobrze umieszczonych wtrąceń, często między miarami. Podstawowy rytm to „Charleston”: jeden akord na 1, drugi na „i” po 2.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=120
K:C
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] "Dm7" [FAce]3 [FAce] z4 | "G7" [FABe]3 [FABe] z4 | "Cmaj7" [EGBd]3 [EGBd] z4 | z3 [EGBd] z4 |]
[V:LH] D,8 | G,,8 | C,8 | C,8 |]

Tutaj lewa ręka gra bas dla orientacji; z basistą lewa ręka przejmuje voicingi, a prawa zostaje wolna albo je dubluje.

Ćwiczenie: trzy sposoby akompaniowania

Włącz podkład jazzowy w C.

1. Shells. Sama lewa ręka: 1-7, 1-3, 1-7 na każdym ii–V–I, całymi nutami. Potem ćwierćnutami na 1 i 3.
2. Formy A/B. Lewa ręka: voicingi bez prymy A – B – A, całymi nutami. Potem od nowa B – A – B. Trzymaj voicingi wokół środkowego C (mniej więcej między niskim D a wysokim G), inaczej brzmią mętnie albo piskliwie.
3. Charleston. Te same voicingi w rytmie Charlestona. Potem urozmaicaj: antycypacja na „i” po 4, samotny akord na 2, takt ciszy…
4. Comping + solo. Lewa ręka: voicingi w swobodnym, oszczędnym rytmie. Prawa ręka: linia z guide tones (lekcja ii–V–I). Posłuchaj, czy ręce nie wchodzą sobie w drogę.
5. Przetransponuj do F z podkładem jazzowym w F: Gm7 A = B D F A; C7 B = B D E A; Fmaj7 A = A C E G.