Tango (1880–2026)
Zrodzone pod koniec XIX wieku nad brzegami La Platy, między Buenos Aires a Montevideo, tango jest jednocześnie tańcem, muzyką i poezją.
Pod koniec XIX wieku Buenos Aires i Montevideo przyjęły setki tysięcy imigrantów, głównie Włochów i Hiszpanów. W robotniczych dzielnicach i na przedmieściach ich muzyka zmieszała się z kubańską habanerą, argentyńską milongą oraz rytmami afroargentyńskimi i afrourugwajskimi. Z tej mieszanki wyrosło tango, grane początkowo przez małe zespoły złożone z fletu, skrzypiec i gitary.
Na początku XX wieku do zespołów wszedł bandoneon, mała guzikowa harmonia niemieckiego pochodzenia przywieziona przez imigrantów: jego głęboki, żałosny dźwięk stał się głosem tanga. Tango zatriumfowało w Paryżu około 1913 roku, a potem wróciło do Argentyny w blasku tego sukcesu. W 1917 roku Carlos Gardel zaśpiewał Mi noche triste, często uważane za pierwsze „tango-piosenkę”: odtąd tango opowiadało o utraconej miłości i nostalgii.
Lata 40. to złoty wiek wielkich orkiestr (orquestas típicas), przy których tańczyło całe Buenos Aires. Potem Astor Piazzolla stworzył tango nuevo, karmione Bachem, jazzem i muzyką nowoczesną, bardziej do słuchania niż do tańca.
Rytm tanga łatwo rozpoznać: mocno zaznaczone 4/4, często dzielone 3+3+2, ostre akcenty (marcato), dramatyczne zwolnienia i zatrzymania. Rytm habanery, słyszalny na przykład w lewej ręce Solace Scotta Joplina, jest jednym z jego przodków.
Co go wyróżnia
- Wyraźne akcenty (marcato) w metrum 2/4 lub 4/4
- Rytm 3+3+2 i rytm habanery
- Kontrasty: śpiewne frazy legato i ostre ataki
- Częsty tryb molowy, nostalgiczna barwa
- Dramatyczne zwolnienia, zawieszenia i zatrzymania
Typowe formy
- Tango do tańca
- Tango-piosenka (tango canción)
- Milonga
- Walc argentyński (vals criollo)
- Tango nuevo
Instrumenty
- Bandoneon
- Skrzypce
- Fortepian
- Kontrabas
- Gitara
Kompozytorzy
- Carlos Gardel (1890–1935)
- Astor Piazzolla (1921–1992)
Słuchaj i graj
- Solace (serenada meksykańska) – Scott Joplin