Jazz (1910–2026)

Jazz narodził się na początku XX wieku w Nowym Orleanie, mieście portowym, w którym spotkały się orkiestry dęte, ragtime, blues, muzyka kościelna i karaibska. Zespoły grały na ulicach, w paradach i na zabawach; kilka instrumentów improwizowało jednocześnie wokół melodii. Pierwszą płytę jazzową nagrano w 1917 roku.

W latach 20. Louis Armstrong uczynił improwizującego solistę gwiazdą jazzu; to epoka jazzu nowoorleańskiego i fortepianu stride. W latach 30. wielkie orkiestry swingowe (Duke Ellington, Count Basie) porwały do tańca całą Amerykę. W latach 40. bebop Charliego Parkera i Dizzy’ego Gillespiego przyspieszył tempa i skomplikował harmonię: jazz stał się muzyką do słuchania.

Potem przyszły cool jazz, jazz modalny (Kind of Blue Milesa Davisa, 1959), free jazz, jazz-rock… W Europie gitarzysta Django Reinhardt wymyślił w latach 30. jazz cygański (manouche). W Brazylii jazz zmieszał się z sambą i dał bossa novę.

Co łączy wszystkie te style: improwizacja na następstwie akordów, swing (nierówne ósemki i akcenty na 2 i 4), rozbudowane akordy (septymowe, nonowe) i następstwo ii–V–I, kręgosłup standardów.