Dominanty wtrącone

Dominanta tak skutecznie eksponuje tonikę, że można ją zastosować do dowolnego akordu durowego lub molowego w tonacji. Dominanta wtrącona to akord dominanty (V lub V7) innego stopnia niż tonika. Zapisuje się ją V/x („piąty do x”).

Nie ma V/vii°: akord zmniejszony nie może pełnić roli toniki, nawet przez chwilę.

Tonikalizacja

Na moment akord docelowy staje się małą toniką: nazywa się to tonikalizacją. To nie modulacja – tak naprawdę nie opuszczamy tonacji – lecz snop światła. Wprowadzony znak przygodny to prawie zawsze dźwięk prowadzący akordu docelowego (Fis dla G, Gis dla A…).

M:4/4
L:1/4
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
K:C
[V:RH] "C"[EGc]2 "E7"[E^Gd]2 | "Am"[EAc]2 "D7"[^FAc]2 | "G7"[FGB]2 "C"[EGc]2 |]
[V:LH] "_I"C,2 "_V7/vi"E,2 | "_vi"A,,2 "_V7/V"D,2 | "_V7"G,,2 "_I"C,2 |]

Posłuchaj, jak każdy akord septymowy „ciągnie” ku następnemu: Gis idzie w górę do A, Fis w górę do G, a każda septyma opada (D → C, C → H).

Łańcuchy dominant

E7 – A7 – D7 – G7 – C: każdy akord jest dominantą następnego. Ten łańcuch, typowy dla ragtime'u, jazzu tradycyjnego i harmonii barbershop, wędruje po kole kwintowym. Między dwoma kolejnymi akordami dominanty septymowej septyma opada o półton i staje się tercją następnego akordu, a tercja opada o półton i staje się następną septymą: dwie bardzo eleganckie, opadające linie chromatyczne.

Wtrącone akordy dźwięku prowadzącego

Podobnie możesz używać vii°7/x, czyli septymy zmniejszonej zbudowanej na dźwięku prowadzącym akordu docelowego. Przykład: F♯°7 → G (vii°7/V). Bardzo częste u Bacha i Beethovena.