Rozwijanie motywu
· Pierwsze kroki · Poziom 2 · 20 min
V Symfonia Beethovena mieści się w czterech dźwiękach. Arcydziełem czyni ją to, co on z nimi robi. Dobry improwizator nie szuka ciągle nowych pomysłów: bierze małą komórkę, motyw, i ją przekształca. Słuchacz ją rozpoznaje, śledzi historię i daje się zaskoczyć.
Skrzynka z narzędziami przekształceń
| Technika | Zasada |
|---|---|
| Powtórzenie | Zagraj motyw jeszcze raz bez zmian (dwa razy, nie dziesięć). |
| Progresja | Ten sam motyw przesunięty o stopień gamy wyżej lub niżej. |
| Inwersja | Interwały wznoszące stają się opadającymi. |
| Rak (retrogradacja) | Motyw od tyłu, od ostatniego dźwięku do pierwszego. |
| Przesunięcie rytmiczne | Ten sam motyw, zaczynający się na innej mierze. |
| Augmentacja | Wartości rytmiczne podwojone: motyw staje się majestatyczny. |
M:4/4 L:1/8 Q:1/4=100 K:C "C""^motif" C D E G3 z2 | "^repetition" C D E G3 z2 | "Dm""^sequence" D E F A3 z2 | "Em""^sequence" E F G c3 z2 |]
M:4/4 L:1/8 Q:1/4=100 K:C "F""^inversion" c B A F3 z2 | "C""^retrograde" G E D C3 z2 | "^displacement" z2 C D E G3 | "^augmentation" C2 D2 E2 G2- | G6 z2 |]
Ćwiczenie krok po kroku
- Włącz podkład pop w C. Wymyśl motyw z najwyżej 3–4 dźwięków, o rozpoznawalnym rytmie.
- Zagraj go, potem powtórz dokładnie. Raz, nie więcej.
- Przesuwaj go progresją o stopień w górę w każdym takcie (zostając w C-dur).
- Zagraj go w inwersji, potem przesunięty o jedną miarę.
- Zbuduj 8-taktową solówkę wyłącznie z tego motywu i jego przekształceń. Zakończ augmentacją lądującą na C.
- To samo z nowym motywem, tym razem zaczynającym się na drugiej mierze.
Reguła trzech. Dwukrotne powtórzenie motywu buduje oczekiwanie; za trzecim razem coś zmień (inne zakończenie, wyższy dźwięk, rozciągnięty rytm). Ucho uwielbia tę oczekiwaną niespodziankę.
Częsty błąd: zbyt długi motyw. Powyżej pięciu–sześciu dźwięków nie da się go zapamiętać ani przekształcać w czasie rzeczywistym. Krótko, prosto, charakterystycznie.