Franz Schubert (1797–1828)

Syn nauczyciela z wiedeńskich przedmieść, Franz Schubert śpiewał jako chłopiec w kapeli dworskiej i uczył się kompozycji u Antonia Salieriego. Przez pewien czas uczył w szkole ojca, potem żył w niepewnych warunkach, wspierany przez wierne grono przyjaciół, którzy organizowali słynne „schubertiady” – wieczory poświęcone jego muzyce.

Jego twórczość zdumiewa: w wieku siedemnastu lat napisał Gretchen am Spinnrade, potem Erlkönig; później powstały cykle pieśni Die schöne Müllerin i Winterreise, symfonie, kwartety smyczkowe, Kwintet „Pstrąg” i Kwintet smyczkowy C-dur. Zmarł w Wiedniu w 1828 roku, półtora roku po Beethovenie, którego głęboko podziwiał.

Przy fortepianie Schubert myśli jak śpiewak: jego Impromptus, Moments musicaux i późne sonaty rozwijają długie melodie nad równym akompaniamentem, z nagłymi modulacjami, które zmieniają oświetlenie frazy. Uwielbia przechodzić z dur do moll na tym samym dźwięku, co nadaje jego muzyce niepowtarzalne połączenie uśmiechu i melancholii.

Dla pianistów Schubert to szkoła śpiewu i cierpliwości: utrzymać melodię nad dyskretnym akompaniamentem, ożywić powtórzenia bez monotonii, zabarwić modulację, zamiast ją podkreślać.