Filmmuziek (1908–2026)

Van de pianisten van de stomme film tot grote symfonische scores: muziek vertelt samen met het beeld wat de personages voelen.

De stomme film was nooit stil: in de zalen begeleidde een pianist, organist of orkest de film live, improviserend of puttend uit bundels met stukken per sfeer (achtervolging, tederheid, storm). In 1908 schreef Camille Saint-Saëns een van de eerste originele scores voor een film, L’Assassinat du duc de Guise.

Met de geluidsfilm, eind jaren 1920, werd de muziek op de film zelf opgenomen. In Hollywood bedachten in Europa opgeleide componisten zoals Max Steiner (King Kong, 1933) en Erich Wolfgang Korngold de grote symfonische stijl, geërfd van Wagner: leidmotieven, thema's die verbonden zijn aan een personage of een idee.

Na 1950 werden de stijlen gevarieerder: jazz, moderne muziek, chanson. Ennio Morricone vernieuwde de Italiaanse western met fluiten, elektrische gitaren en koren; Nino Rota, Michel Legrand en Bernard Herrmann lieten hun eigen persoonlijkheid horen. Vanaf 1975 blies John Williams (Jaws, Star Wars) het grote symfonieorkest in Hollywood nieuw leven in.

De film leent ook veel van klassieke muziek: Clair de lune van Debussy, De Walkürenrit van Wagner en de Boléro van Ravel danken een deel van hun faam aan het witte doek. Vandaag mengt filmmuziek orkest, elektronica en synthetische klanken.

Wat het kenmerkt

  • Leidmotieven: een thema voor een personage, plaats of idee
  • Muziek in dienst van het beeld: spanning, emotie, montageritme
  • Groot symfonieorkest, vaak vermengd met elektronica
  • Ostinato's en klanktapijten (pads) om spanning op te bouwen
  • Vaak ontleend aan het klassieke repertoire

Typische vormen

  • Hoofdthema (generiek)
  • Achtergrondmuziek bij scènes (underscore)
  • Filmlied
  • Concertsuite uit een film

Instrumenten

  • Piano (stomme film)
  • Symfonieorkest
  • Synthesizer
  • Elektrische gitaar
  • Koor

Componisten

  • Ennio Morricone (1928–2020)
  • John Williams (1932–)
  • Richard Wagner (1813–1883)

Luisteren en spelen