Het linkerpedaal (una corda)

Het linkerpedaal heet het „zachte pedaal” of una corda („één snaar”). De Italiaanse naam is een historisch overblijfsel, maar de echte rol is niet alleen de klank zachter maken: het verandert de kleur van de klank.

Hoe het werkt

• Op een vleugel: het hele mechaniek (toetsenbord inbegrepen) schuift een beetje naar rechts. In het midden en de discant heeft elke noot drie snaren; met het pedaal raakt de hamer er maar twee (op vroege piano's slechts één: vandaar una corda). Hij slaat bovendien aan met een minder samengedrukt deel van zijn vilt: de klank wordt gesluierd, veraf, „gedempt”.
• Op een piano: de hamers komen dichter bij de snaren. Met een kortere slag bewegen ze trager: de klank is zachter, maar het timbre verandert weinig. Ook het toucher voelt iets anders aan (een „los” gevoel in het begin van de toetsgang).

Aanwijzingen in de bladmuziek: una corda (of u.c.) om het in te drukken, tre corde (of tutte le corde, t.c.) om het los te laten.

M:4/4
L:1/4
Q:1/4=60
K:C
"^una corda"!pp!E G c2 | B A G2 | "^tre corde"!mf!e d c2 | c4 |]

Wanneer gebruik je het?

• Als de componist het aangeeft (Beethoven, Chopin, Schumann, Debussy…).
• Voor een kleurverandering: een echo, een herinnering, een onwerkelijke sfeer.
• In een pianissimo op een zeer heldere piano of in een ruimte met veel galm.

Oefening

1. Speel het voorbeeld hierboven twee keer: één keer pp zonder linkerpedaal, één keer mét. Vergelijk kleur en volume.
2. Speel een frase mf en herhaal ze dan als echo met het linkerpedaal.
3. Combineer linker- en rechterpedaal: de meest wazige kleur die de piano kan maken.