Trillers en snelle versieringen

Een triller is de snelle afwisseling van een noot en haar buurnoot. Een mooie triller is gelijkmatig, ontspannen en genuanceerd; een gespannen triller klinkt als een haperende naaimachine. Snelheid komt uit ontspanning, niet uit inspanning.

Vingers kiezen

• 1-3 en 2-4: voor de meeste pianisten de sterkste en gelijkmatigste.
• 2-3: snel, maar naast elkaar liggende vingers kunnen elkaar hinderen.
• 3-5 of 4-5: nodig als duim en wijsvinger een andere stem moeten spelen (trillers met een melodie, de late Beethoven). Oefen ze apart.
• Met rotatie: een 1-3-triller met een heel lichte draaiing van de onderarm houdt het vaak langer vol dan een triller met alleen de vingers.

Waar begin je?

In barokke en klassieke muziek begint de triller meestal op de bovenste noot, op de tel (het is een herhaalde appoggiatura). Vanaf de 19e eeuw (Hummel, Chopin…) begint hij eerder op de hoofdnoot. Controleer altijd de stijl en de editie.

Oefening – de afgemeten triller

Oefen een triller nooit „op goed geluk”: meet hem af en verhoog stap voor stap het aantal noten per tel.

M:4/4
L:1/16
Q:1/4=60
K:C
c2d2c2d2 cdcd cdcd | (3cdc(3dcd(3cdc(3dcd c4 B4 | !trill!c12 B2c2 |]

1. Achtste noten, dan triolen, dan zestiende noten, met een trage metronoom. Elke stap moet ontspannen zijn voordat je verdergaat.
2. Oefen in „vlagen”: vier snelle noten, stop, vier snelle noten…
3. Geef hem vorm: crescendo en dan diminuendo binnen een lange triller.
4. Verzorg de naslag (hier B-C): hij moet in het ritme passen, zonder haast en zonder te slepen.