Metrum nieparzyste: 5/4, 7/8 i dalej

Teoria muzyki · Rytm · Poziom 5 · 10 min

Metrum 5, 7, 11 czy 13 miar nie da się podzielić na równe części: odczuwamy je jako połączenie grup po 2 i po 3. Nazywa się je metrum nieparzystym lub asymetrycznym (albo aksak – po turecku „kulejący” – w muzyce bałkańskiej i tureckiej, gdzie to standardowe rytmy taneczne).

5/4 (lub 5/8)

Pięć miar = 3 + 2 albo 2 + 3. Słynne przykłady: Mars z Planet Holsta (wojownicze ostinato w 5/4), druga część Symfonii „Patetycznej” Czajkowskiego („kulejący walc” na pięć) i oczywiście Take Five Dave'a Brubecka w jazzie.

M:5/4
L:1/8
Q:1/4=140
K:Dm
"Dm"!>!D2 A2 d2 !>!A2 d2 | "Dm"!>!D2 A2 d2 !>!c2 A2 | "Gm"!>!G,2 D2 G2 !>!F2 D2 | "A"!>!A,2 E2 A2 !>!^c2 e2 |]

Licz „1 2 3 4 5”: akcenty pokazują grupowanie 3 + 2.

7/8

Siedem ósemek = 2 + 2 + 3, 3 + 2 + 2 albo 2 + 3 + 2. Licz „1-2 1-2 1-2-3” – albo sylabami: „ta-ka ta-ka ta-ki-ta”.

M:7/8
L:1/8
Q:1/8=260
K:Dm
D2 F2 A3 | G2 F2 E3 | DF Ad ^cBA | D4 z3 |]

Tutaj belkowanie pokazuje grupowanie 2 + 2 + 3. 7/8 znajdziesz w wielu tańcach bułgarskich i macedońskich, u Bartóka (Tańce w rytmie bułgarskim z Mikrokosmosu) i w rocku progresywnym.

Zmienne metrum

W XX wieku Strawiński (Święto wiosny), Bartók i Messiaen zmieniają metrum niemal w każdym takcie. Zasada pozostaje ta sama: znajdź najmniejszą wspólną wartość (często ósemkę) i utrzymuj ją idealnie stałą, a potem czuj grupowania.

Metoda: jedną ręką wystukuj na udzie równe ósemki, a drugą akcentuj początek każdej grupy (2+2+3). Mów liczby na głos. Gdy stanie się to automatyczne, zostaw same akcenty: „tańczysz” 7/8.
Częsty błąd: zamienianie 7/8 w 4/4 przez nieświadome rozciąganie ostatniej grupy. Grupa trzech ósemek jest trochę dłuższa, ale nie dwa razy!

✓ Rozwiąż quiz z lekcji

← Metrum złożone: 6/8, 9/8, 12/8 · Swing i nierówne ósemki →