Metrum nieparzyste: 5/4, 7/8 i dalej
Teoria muzyki · Rytm · Poziom 5 · 10 min
Metrum 5, 7, 11 czy 13 miar nie da się podzielić na równe części: odczuwamy je jako połączenie grup po 2 i po 3. Nazywa się je metrum nieparzystym lub asymetrycznym (albo aksak – po turecku „kulejący” – w muzyce bałkańskiej i tureckiej, gdzie to standardowe rytmy taneczne).
5/4 (lub 5/8)
Pięć miar = 3 + 2 albo 2 + 3. Słynne przykłady: Mars z Planet Holsta (wojownicze ostinato w 5/4), druga część Symfonii „Patetycznej” Czajkowskiego („kulejący walc” na pięć) i oczywiście Take Five Dave'a Brubecka w jazzie.
M:5/4 L:1/8 Q:1/4=140 K:Dm "Dm"!>!D2 A2 d2 !>!A2 d2 | "Dm"!>!D2 A2 d2 !>!c2 A2 | "Gm"!>!G,2 D2 G2 !>!F2 D2 | "A"!>!A,2 E2 A2 !>!^c2 e2 |]
Licz „1 2 3 4 5”: akcenty pokazują grupowanie 3 + 2.
7/8
Siedem ósemek = 2 + 2 + 3, 3 + 2 + 2 albo 2 + 3 + 2. Licz „1-2 1-2 1-2-3” – albo sylabami: „ta-ka ta-ka ta-ki-ta”.
M:7/8 L:1/8 Q:1/8=260 K:Dm D2 F2 A3 | G2 F2 E3 | DF Ad ^cBA | D4 z3 |]
Tutaj belkowanie pokazuje grupowanie 2 + 2 + 3. 7/8 znajdziesz w wielu tańcach bułgarskich i macedońskich, u Bartóka (Tańce w rytmie bułgarskim z Mikrokosmosu) i w rocku progresywnym.
Zmienne metrum
W XX wieku Strawiński (Święto wiosny), Bartók i Messiaen zmieniają metrum niemal w każdym takcie. Zasada pozostaje ta sama: znajdź najmniejszą wspólną wartość (często ósemkę) i utrzymuj ją idealnie stałą, a potem czuj grupowania.
← Metrum złożone: 6/8, 9/8, 12/8 · Swing i nierówne ósemki →