Chiquinha Gonzaga (1847–1935)

Francisca Gonzaga, bekend als Chiquinha, geboren in Rio de Janeiro in 1847, leerde als kind piano. Heel jong tegen haar wil uitgehuwelijkt, verliet ze enkele jaren later haar man, een schandaal in de Braziliaanse samenleving van die tijd, en verdiende haar brood als lerares en als pianiste in muziekwinkels.

In 1877 had haar polka Atraente groot succes. Haar muziek mengt Europese dansen (polka, wals, tango) met Afro-Braziliaanse ritmes en hielp mee de maxixe en de choro te laten ontstaan. In 1885 werd ze de eerste vrouw die in Brazilië een orkest dirigeerde.

Ze schreef tientallen operettes en revues voor het theater, zoals Forrobodó (1912), en componeerde in 1899 Ó Abre Alas, de eerste mars die voor het carnaval van Rio werd geschreven. Haar tango Corta-Jaca, in 1914 gespeeld in het presidentiële paleis, veroorzaakte een schandaal omdat daar populaire muziek te horen was.

Als strijdster voor de afschaffing van de slavernij en voor de Republiek richtte ze in 1917 ook de Braziliaanse vereniging van toneelauteurs op, om de rechten van makers te verdedigen. Ze overleed in 1935 in Rio en liet bijna tweeduizend werken na.