Pieśń i muzyka tradycyjna (1100–2026)

Melodie przekazywane ze słuchu (pieśni, tańce i kolędy) przewijają się przez całą historię i karmią wszystkie inne rodzaje muzyki.

Obok muzyki pisanej przez znanych kompozytorów zawsze istniał ogromny zasób muzyki z tradycji ustnej: kołysanki, piosenki do tańca, szanty, lamenty, kolędy, melodie skrzypcowe. Uczy się ich ze słuchu, a każde pokolenie trochę je zmienia – dlatego ta sama melodia często istnieje w kilku wersjach.

Wiele z tych melodii jest bardzo starych. Niektóre kolędy sięgają średniowiecza, tańce renesansowe stały się piosenkami dla dzieci, a piosenki takie jak „Au clair de la lune” znane są od XVIII wieku. Gdy rozpowszechnił się druk, zbiory utrwaliły je na papierze: tak znamy szwedzkie tańce ludowe zebrane na początku XIX wieku czy melodie irlandzkiego harfiarza Turlougha O’Carolana.

W XIX i XX wieku zbieracze przemierzali wsie, by zanotować lub nagrać tę muzykę, zanim zniknie: Bartók w Europie Środkowej, John i Alan Lomaxowie w Stanach Zjednoczonych. Kompozytorzy muzyki artystycznej czerpali z niej (Grieg, Dvořák, Bartók), a współczesna muzyka popularna, od bluesa po folk, wyrosła prosto z niej.

Muzycznie te melodie często łatwo zapamiętać: zwrotka i refren, krótkie frazy, skale pentatoniczne lub modalne, rytmy taneczne. To najlepszy grunt dla początkujących: śpiewać przy grze i uczyć się akompaniować kilkoma akordami.

Co go wyróżnia

  • Przekaz ustny: kilka wersji tej samej melodii
  • Forma zwrotka / refren, krótkie powtarzane frazy
  • Skale pentatoniczne i modalne (dorycka, miksolidyjska)
  • Rytmy taneczne: walc, jig, polka, branle…
  • Prosty akompaniament z kilku akordów lub burdon

Typowe formy

  • Pieśń zwrotkowa
  • Wyliczanka i kołysanka
  • Hymn i kolęda
  • Melodia taneczna
  • Szanta
  • Lament i ballada

Instrumenty

  • Głos
  • Skrzypce ludowe
  • Gitara
  • Akordeon
  • Dudy i lira korbowa
  • Banjo
  • Harfa

Kompozytorzy

Słuchaj i graj