Późny romantyzm i szkoły narodowe (1860–1920)

Pod koniec XIX wieku każdy kraj szukał własnego głosu w swoich pieśniach ludowych, a romantyczna orkiestra i harmonia osiągnęły szczyt przepychu.

Do tej pory w muzyce artystycznej dominowały Niemcy, Włochy i Francja. W drugiej połowie XIX wieku inne kraje zaczęły podkreślać swoją tożsamość: to czas szkół narodowych. Kompozytorzy czerpali z pieśni, tańców i legend swojego narodu.

W Rosji „Potężna Gromadka” (m.in. Musorgski i Rimski-Korsakow) chciała muzyki rosyjskiej wolnej od niemieckich wzorów; Czajkowski łączył Europę i Rosję. W Norwegii Grieg przeniósł chłopskie tańce na fortepian; w Czechach Dvořák sprawił, że zaśpiewały czeskie rytmy; w Hiszpanii Albéniz i Granados sprawili, że fortepian brzmiał jak andaluzyjska gitara.

Te muzyki przyniosły nowe barwy: dawne lub ludowe skale, nieregularne rytmy taneczne, burdony na wzór dud. W tym samym czasie późny romantyzm (Mahler, Richard Strauss, Rachmaninow, Puccini) rozbudował orkiestrę do maksimum i rozciągnął harmonię romantyczną do granic.

Dla uczniów to bardzo barwny repertuar: krótkie, malownicze utwory (Utwory liryczne Griega, Album dla młodzieży Czajkowskiego, Obrazki z wystawy Musorgskiego), które uczą oddawać charakter i barwę.

Co go wyróżnia

  • Ludowe melodie i tańce cytowane lub naśladowane
  • Ludowe skale i barwy, które w tamtych czasach brzmiały „egzotycznie”
  • Burdony i puste kwinty naśladujące instrumenty ludowe
  • Ogromna orkiestra i bardzo chromatyczna harmonia (późny romantyzm)
  • Utwory ilustracyjne inspirowane legendami i krajobrazami

Typowe formy

  • Poemat symfoniczny
  • Rapsodia i tańce narodowe
  • Utwory liryczne i albumy fortepianowe
  • Balet
  • Opera werystyczna

Instrumenty

  • Fortepian
  • Wielka orkiestra
  • Gitara (inspiracja Albéniza i Granadosa)

Kompozytorzy

Słuchaj i graj