Puls, miara i tempo

Gdy słuchając piosenki, wystukujesz rytm stopą, podążasz za jej pulsem: serią regularnych uderzeń, jak bicie serca. Każde takie uderzenie to miara. Cała muzyka rytmiczna opiera się na tej niewidzialnej siatce: nuty mogą trwać kilka miar albo wpadać pomiędzy nie, ale sam puls pozostaje równy.

Tempo

Tempo to szybkość pulsu. Mierzy się je w uderzeniach na minutę (BPM). Oznaczenie metronomiczne ♩ = 60 znaczy sześćdziesiąt ćwierćnut na minutę, czyli jedna na sekundę. ♩ = 120 to dwa razy szybciej.

Wypróbuj metronom: ustaw 60, potem 90, potem 120 i klaszcz razem z nim.

Teraz posłuchaj Au clair de la lune, francuskiej piosenki dziecięcej. Licz razem z nią na głos „raz, dwa, trzy, cztery”: każda ćwierćnuta trwa jedną miarę, każda półnuta dwie, a końcowa cała nuta cztery.

M:4/4
L:1/4
Q:1/4=80
K:C
C C C D | E2 D2 | C E D D | C4 |]
w: 1 2 3 4 1 3 1 2 3 4 1

Najważniejsze oznaczenia tempa

Od XVII wieku kompozytorzy określają tempo włoskimi słowami, rozumianymi na całym świecie:

Aby zmienić tempo w trakcie: ritardando (rit.) lub rallentando (rall.) = stopniowo zwalniając; accelerando (accel.) = przyspieszając; a tempo = powrót do pierwotnego tempa; rubato = swobodnie, „kradnąc” trochę czasu tu i oddając go tam. Pełny słowniczek znajdziesz w rozdziale „Ekspresja”.