Rodzaj interwału: wielki, mały, czysty…
Teoria muzyki · Interwały · Poziom 3 · 14 min
C-E i C-Es to obie tercje (trzy nazwy literowe), a jednak nie brzmią tak samo: pierwsza jest jasna, druga ciemniejsza. Sama wielkość nie wystarcza; potrzebny jest rodzaj, który zależy od dokładnej liczby półtonów.
Rodzaje
- Sekundy, tercje, seksty i septymy mogą być wielkie (w) albo małe (m, o półton mniejsze).
- Prymy, kwarty, kwinty i oktawy są w podstawowej postaci czyste (cz).
- Każdy interwał może być zwiększony (o półton większy od wielkiego lub czystego) albo zmniejszony (o półton mniejszy od małego lub czystego).
| Półtony | Interwał | Od C |
|---|---|---|
| 0 | pryma czysta (1cz) | C |
| 1 | sekunda mała (2m) | Des |
| 2 | sekunda wielka (2w) | D |
| 3 | tercja mała (3m) | Es |
| 4 | tercja wielka (3w) | E |
| 5 | kwarta czysta (4cz) | F |
| 6 | kwarta zwiększona (4zw) / kwinta zmniejszona (5zmn) – tryton | Fis / Ges |
| 7 | kwinta czysta (5cz) | G |
| 8 | seksta mała (6m) | As |
| 9 | seksta wielka (6w) | A |
| 10 | septyma mała (7m) | B |
| 11 | septyma wielka (7w) | H |
| 12 | oktawa czysta (8cz) | C |
M:4/4 L:1/4 Q:1/4=72 K:C "^m2"[C_D]2 "^M2"[CD]2 | "^m3"[C_E]2 "^M3"[CE]2 | "^P4"[CF]2 "^d5"[C_G]2 | "^P5"[CG]2 "^m6"[C_A]2 | "^M6"[CA]2 "^m7"[C_B]2 | "^M7"[CB]2 "^P8"[Cc]2 |]
Metoda w dwóch krokach
- Wielkość: policz nazwy literowe, pomijając znaki (D-Fis → D, E, F → tercja).
- Rodzaj: policz półtony (D → Fis = 4) i porównaj z tabelą → tercja wielka.
Szybka metoda gamy durowej: wyobraź sobie gamę durową od niższego dźwięku. Jeśli wyższy dźwięk do niej należy, interwał jest wielki (2, 3, 6, 7) albo czysty (1, 4, 5, 8). Półton poniżej dźwięku gamy → mały (albo zmniejszony w przypadku interwału czystego). Przykład: A-F. Gama A-dur: A H Cis D E Fis… F leży półton poniżej Fis → seksta mała.
Przykłady
- E – G: tercja; 3 półtony → tercja mała.
- F – H: kwarta; 6 półtonów → kwarta zwiększona (tryton). To jedyna kwarta na białych klawiszach, która nie jest czysta.
- H – F: kwinta; 6 półtonów → kwinta zmniejszona.
- C – Dis: sekunda; 3 półtony → sekunda zwiększona (która brzmi jak tercja mała!).
- Cis – Es: tercja; 2 półtony → tercja zmniejszona.
Nigdy nie nazywaj tylko na słuch: C-Dis i C-Es brzmią na fortepianie identycznie, ale pierwszy to sekunda zwiększona, a drugi tercja mała. Wielkość zawsze wynika z zapisu.
Naucz się na pamięć: tercja wielka = 4 półtony, tercja mała = 3, kwinta czysta = 7. Z tymi trzema liczbami zbudujesz każdy akord w następnej części kursu.
← Nazwy interwałów: sekunda, tercja, kwinta… · Rozpoznawanie interwałów dzięki piosenkom →