Formy piosenkowe

Teoria muzyki · Forma muzyczna · Poziom 3 · 12 min

Piosenki – ludowe, jazzowe czy popowe – opierają się na kilku prostych formach. Ich rozpoznawanie pomaga zapamiętywać, akompaniować i improwizować.

Forma zwrotkowa

Ta sama muzyka powtarza się w każdej zwrotce; zmieniają się tylko słowa: piosenki ludowe, hymny („Amazing Grace”), ballady. Forma: A A A A…

Forma AABA (32 takty)

Cztery 8-taktowe frazy: A, A (powtórzona, czasem z innym zakończeniem), B (bridge, kontrastujący, często w innej tonacji), A. To forma piosenek z Broadwayu i Tin Pan Alley z lat 1920–1950, a więc większości standardów jazzowych. Doskonałym przykładem jest francuska piosenka dziecięca „Au clair de la lune”.

M:4/4
L:1/4
K:C
"^A""C"C C C D | "C"E2 "G"D2 | "C"C E "G7"D D | "C"C4 |
"^B""G"D D D D | "D7"A,2 A,2 | "G"D C "D7"B, A, | "G"G,4 |]

Dwie pierwsze frazy są identyczne: A A. Trzecia kontrastuje: przechodzi do G-dur – to bridge, B. Potem wraca A.

Zwrotka – refren

Dominująca forma muzyki popularnej od lat 60.:

CzęśćRola
Introbuduje nastrój, często na akordach zwrotki lub refrenu
Zwrotkaopowiada historię; muzyka się powtarza, słowa się zmieniają
Przedrefren (pre-chorus)buduje napięcie (harmonia się oddala, melodia wznosi się)
Refrenszczyt, za każdym razem ta sama melodia i słowa: „hook”
Bridgetylko raz, mniej więcej po dwóch trzecich utworu: kontrast, często na IV lub vi
Outrozakończenie, często powtarzany lub wyciszany refren

12-taktowy blues

Zobacz rozdział o jazzie: trzy 4-taktowe frazy, tekst w układzie AAB.

Akompaniowanie nieznanej piosence: najpierw wsłuchaj się w budowę (ile części, które wracają). Gdy umiesz zagrać A i B, umiesz zagrać całą piosenkę.
Uważaj na słownictwo: w jazzie „chorus” to jedno przejście przez całą formę, a w popie „chorus” oznacza refren.

✓ Rozwiąż quiz z lekcji

← Kontrapunkt i fuga · Analiza utworu: Preludium C-dur Bacha →