Śpiewająca melodia – darmowy kurs:

Fortepian to instrument polifoniczny: często grasz jednocześnie melodię i jej akompaniament. Jeśli każdy dźwięk ma tę samą głośność, melodia tonie. Sztuka wyważania każdego głosu nazywa się cieniowaniem głosów (voicing) i jest jednym z najpewniejszych znaków dojrzałego pianisty.

Zasada: trzy plany

Melodia (zwykle górny głos): pełne brzmienie, legato, mniej więcej dwa stopnie dynamiki powyżej reszty.
Bas: fundament harmoniczny, obecny, ale okrągły.
Wypełnienie (akordy, głosy wewnętrzne, akompaniament łamany): najbardziej dyskretne, jak dywan.

Przypadek 1: melodia w prawej ręce, akompaniament w lewej

To najczęstsza sytuacja. Lewa ręka musi grać „pod” prawą: myśl pp dla akompaniamentu i mf dla melodii.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=66
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] !mf!e4 d2 c2 | d6 z2 | e4 g2 f2 | e8 |]
[V:LH] !pp!C,G,E,G, C,G,E,G, | B,,G,D,G, B,,G,D,G, | C,A,E,A, D,A,F,A, | C,G,E,G, C,4 |]

Przypadek 2: melodia i akompaniament w tej samej ręce

Trudniej: prawa ręka gra akord, w którym melodią jest tylko górny dźwięk. Rozwiązanie to obciążenie dłoni w stronę piątego palca: lekka rotacja przedramienia na zewnątrz, mocny i nieco szybszy piąty palec, pozostałe palce „lżejsze”, ledwie dotykające dna klawisza.

M:4/4
L:1/4
Q:1/4=60
K:C
!mf![EGc] [FAd] [GBe] [EGc] | [FAc]2 [EGc]2 |]

Ćwiczenie stopniowe

Graj tylko górny dźwięk każdego akordu, legato, śpiewając w myślach.
Dodaj pozostałe dźwięki staccato i pp, podczas gdy górny dźwięk zostaje legato i pełny. To ćwiczy niezależność palców w obrębie ręki.
Graj akordy normalnie, zachowując tę samą hierarchię.
Wariant kontrolny: wydobądź głos środkowy, potem dolny. Jeśli to potrafisz, górny głos wyda ci się łatwy.

Częste błędy:

Wydobywanie melodii przez granie wszystkiego głośniej: zamiast tego trzeba ściszyć akompaniament.
Lewa ręka „na tym samym poziomie” co prawa w akompaniamentach łamanych (w stylu Albertiego): powtarzane dźwięki muszą być bardzo lekkie.
Akcentowanie każdego dźwięku melodii: śpiewać to także łączyć i frazować.

Wskazówka: naprawdę zaśpiewaj melodię na głos, grając sam akompaniament. Lewa ręka sama nauczy się służyć melodii.

Idealne utwory do ćwiczenia: Gymnopédie nr 1 Satiego (melodia nad akordami) i Largo Dvořáka.