Prawy pedał: podstawy – darmowy kurs:

Prawy pedał to pedał przedłużający, czyli pedał tłumików (po polsku często, nieco myląco, nazywany „pedałem forte”: nie sprawia, że dźwięk jest głośniejszy, lecz dłuższy i bogatszy). Anton Rubinstein nazywał go „duszą fortepianu”. Dobrze użyty daje fortepianowi rezonans; źle użyty zamienia muzykę w papkę.

Jak to działa

W spoczynku każdej struny dotyka tłumik (filcowy klocek), który zatrzymuje dźwięk, gdy tylko puścisz klawisz. Prawy pedał podnosi wszystkie tłumiki naraz: dźwięki brzmią dalej po puszczeniu klawiszy, a wszystkie wolne struny drgają współbieżnie, wzbogacając barwę.

Ustawienie

Pięta zostaje na podłodze jako oś. Porusza się tylko przednia część stopy.
Przodostopie pozostaje w kontakcie z pedałem, nawet gdy jest on puszczony: nigdy nie tupiesz w pedał ani go nie opuszczasz.
Lewa stopa spoczywa płasko, lekko wysunięta do przodu, albo przy lewym pedale.

Pedalizacja „bezpośrednia” (rytmiczna)

Pierwszy i najprostszy sposób: wciśnij pedał jednocześnie z akordem i puść go przed następnym, na pauzie albo oderwanym dźwięku. Daje rezonans pojedynczym akordom i zakończeniom fraz albo stosuje się go w muzyce, która musi pozostać przejrzysta (tańce, marsze). W nutach „Ped.” oznacza wciśnięcie pedału, a gwiazdka „*” – jego puszczenie.

M:4/4
L:1/4
Q:1/4=60
K:C
"_Ped."[CEG]3 "_*"z | "_Ped."[FAc]3 "_*"z | "_Ped."[GBd]3 "_*"z | "_Ped."[EGc]4 |]

Ćwiczenie

Nie grając, ćwicz stopę: wciśnij pedał na „1”, puść na „4”, z wolnym metronomem. Gest musi być bezgłośny (bez mechanicznego „stuku”).
Zagraj powyższy przykład. W czasie pauzy słuchaj: dźwięk musi czysto ustać, gdy pedał wraca.
Wypróbuj różnicę: zagraj akordy bez pedału, potem z pedałem. Posłuchaj aureoli rezonansu.

Częste błędy:

Stopa, która „klapie” o pedał albo całkiem się od niego odrywa: hałas i nieprecyzyjność.
Trzymanie pedału przez zmianę harmonii: akordy się zlewają.
Używanie pedału, by ukryć słabe legato palcowe: każdy fragment naucz się najpierw bez pedału.

Wskazówka: złota zasada mieści się w jednym słowie: słuchaj. Pedalizację ustala się uchem, a nie okiem patrzącym w nuty. Wydrukowane oznaczenia to tylko sugestie; każdy fortepian i każda sala wymaga korekt.

Następna lekcja przedstawia technikę podstawową: pedalizację synkopowaną.