Tryle i szybkie ozdobniki – darmowy kurs:

Tryl to szybkie przemienne granie nuty i jej sąsiadki. Piękny tryl jest równy, rozluźniony i cieniowany; spięty tryl brzmi jak krztusząca się maszyna do szycia. Szybkość bierze się z rozluźnienia, a nie z wysiłku.

Wybór palców

1-3 i 2-4: dla większości pianistów najmocniejsze i najrówniejsze.
2-3: szybkie, ale sąsiednie palce mogą sobie przeszkadzać.
3-5 albo 4-5: potrzebne, gdy kciuk i palec wskazujący muszą grać inny głos (tryle z melodią, późny Beethoven). Ćwicz je osobno.
Z rotacją: tryl 1-3 grany z bardzo lekką rotacją przedramienia jest często bardziej wytrzymały niż tryl z samych palców.

Od czego zacząć?

W muzyce barokowej i klasycznej tryl zaczyna się zazwyczaj od górnej nuty, na mierze (to powtarzany przednutek). Od XIX wieku (Hummel, Chopin…) zaczyna się raczej od nuty głównej. Zawsze sprawdź styl i wydanie.

Ćwiczenie – tryl wymierzony

Nigdy nie ćwicz trylu „na oko”: wymierz go, zwiększając liczbę nut na miarę.

M:4/4
L:1/16
Q:1/4=60
K:C
c2d2c2d2 cdcd cdcd | (3cdc(3dcd(3cdc(3dcd c4 B4 | !trill!c12 B2c2 |]

Ósemki, potem triole, potem szesnastki, z wolnym metronomem. Każdy etap musi być rozluźniony, zanim przejdziesz dalej.
Ćwicz „seriami”: cztery szybkie nuty, stop, cztery szybkie nuty…
Kształtuj go: crescendo, a potem diminuendo w długim trylu.
Zadbaj o zakończenie (tutaj H-C): ma zmieścić się w rytmie, ani się nie śpieszyć, ani nie wlec.

Częste błędy:

Podnoszenie palców bardzo wysoko: im mniejszy ruch, tym szybszy. Palce pozostają w kontakcie z klawiszami.
Niekontrolowane przyspieszanie, a potem „zacięcie się”: lepszy nieco wolniejszy, ale równy tryl.
Nuty o mechanicznie równej sile: tryl żyje i śpiewa.

Wskazówka: często nie trzeba pozwalać klawiszowi wrócić do końca: dzięki podwójnej repetycji w fortepianach dźwięk można powtórzyć, gdy klawisz podniósł się tylko do połowy. Szukaj tej „strefy repetycji”, by tryle były lżejsze.