Miksolidyjska i lidyjska: dwa barwne oblicza duru – darmowy kurs:

Skala dorycka pokazała ci, że jeden dźwięk zmienia całą atmosferę. Zastosujmy tę samą myśl do duru. Dla improwizatorów niezbędne są dwie durowe skale modalne: miksolidyjska, przyziemna i bluesowa, oraz lidyjska, zwiewna i marzycielska.

Skala	Formuła	Przykład	Dźwięk charakterystyczny	Kolor
Jońska (dur)	1 2 3 4 5 6 7	C: C D E F G A H	—	stabilna, „zwyczajna”
Miksolidyjska	1 2 3 4 5 6 ♭7	G: G A H C D E F	septyma mała	rock, folk, funk, muzyka celtycka
Lidyjska	1 2 3 ♯4 5 6 7	F: F G A H C D E	kwarta zwiększona	jasna, zawieszona, muzyka filmowa

Miksolidyjska: dur, który nie chce się rozwiązać

Nad akordem G7 gama G-dur (z Fis) brzmi fałszywie: Fis gryzie się z F akordu. Właściwa skala to G miksolidyjska: dźwięki C-dur grane od G. Zwykłe F, septyma mała, usuwa przyciąganie dźwięku prowadzącego: muzyka z radością krąży w kółko, nigdy się „nie zamykając”. Typowy vamp: G – F/G (albo G – F – C – G), słyszany w niezliczonych piosenkach rockowych.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=100
K:Gmix
"G" B c d e f2 e d | "F/G" c2 A2 G4 | "G" d2 B d f e d B | "F/G" c A F2 G4 |]

Posłuchaj F na mocnej mierze (takt 1, miara 3): to „podpis” skali miksolidyjskiej.

Lidyjska: kwarta, która odlatuje

Lidyjska podwyższa kwartę: nad F grasz H zamiast B. Ta kwarta zwiększona (tryton nad toniką) usuwa jedyny „niewygodny” dźwięk duru (kwartę, która trze o tercję) i daje poczucie nieważkości. Typowy vamp: F – G/F: akord G-dur nad basem F zawiera H.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=84
K:Flyd
"F" F G A B c2 B A | "G/F" G2 B2 A4 | "F" c2 e2 d B c2 | "G/F" B4 A4 |]

Powyżej akord G/F: F w basie, G-H-D na górze. Pozwól mu wybrzmieć: to esencja brzmienia „lidyjskiego”.

Ćwiczenie: dwa kolory, jeden dywan

Włącz modalny podkład w G. Lewa ręka: trzymane niskie G (w razie potrzeby z pedałem).
Graj G miksolidyjską przez 8 taktów. Zasada: każda fraza zawiera zwykłe F, a co najmniej jedna fraza kończy się na F (nierozwiązane napięcie jest zamierzone!).
Potem graj G lidyjską (G A H Cis D E Fis) przez 8 taktów na tym samym dywanie. Eksponuj Cis.
Przeplataj: 4 takty miksolidyjskiej, 4 takty lidyjskiej. Opisz na głos (albo na piśmie) wrażenie każdego koloru: „przyziemny”, „unoszący się”, „radosny”, „dziwny”… Nazywanie kolorów pomaga potem wybierać je świadomie.
Bonus: włącz popowy podkład w F i za każdym razem, gdy wraca akord F, wsuń H (lidyjskie) zamiast B. Kolor muzyki filmowej w jednym dźwięku.

Uwaga na „fałszywe” rozwiązanie: w miksolidyjskiej unikaj odruchowego dodawania dźwięku prowadzącego (Fis w G). Twoje palce, przyzwyczajone do duru, będą go szukać. Jeśli go słyszysz, wróciłeś do G-dur.

Przydatny punkt odniesienia: miksolidyjska = gama durowa grana od 5. stopnia (G miksolidyjska = dźwięki C). Lidyjska = gama durowa grana od 4. stopnia (F lidyjska = dźwięki C). Kolory z tej lekcji i dorycka mieszczą się więc na białych klawiszach: idealne do ćwiczeń.