Cztery sposoby akompaniowania: akordy blokowe, rozłożone, bas Albertiego, walc

Znasz już swoje akordy. Ale akord to nie akompaniament: to surowiec. To, jak lewa ręka rozkłada dźwięki akordu w czasie – jej faktura albo wzór akompaniamentu – całkowicie zmienia charakter utworu. Ta sama melodia może stać się hymnem, kołysanką, sonatiną Mozarta albo salonowym walcem. W tej lekcji zachowujemy jedną melodię i zmieniamy tylko jej strój.

Melodia i jej akordy

Oto nasza czterotaktowa melodia w C-dur: C | G | a-moll, potem F | G, potem C. Przepuścimy ją przez cztery różne faktury.

1. Akordy blokowe: powaga

Wszystkie dźwięki akordu razem, trzymane. To najprostsza faktura, idealna do chorału, hymnu, majestatycznego zakończenia – albo do szybkiego sprawdzenia harmonii. Trzymaj akord w strefie C2–C4: niżej robi się mętnie, wyżej wchodzi melodii w drogę.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=72
K:C
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] "C"e4 d2 c2 | "G"d4 B4 | "Am"c2 e2 "F"a2 f2 | "G"d4 "C"c4 |]
[V:LH] [C,E,G,]8 | [B,,D,G,]8 | [A,,C,E,]4 [A,,C,F,]4 | [B,,D,G,]4 [C,E,G,]4 |]

Zwróć uwagę na przewroty: G-dur z H w basie, F-dur z A w basie. Dzięki nim lewa ręka nie skacze, a linia basu porusza się krokami (C – H – A – H – C).

2. Akordy rozłożone: ruch

Dźwięki akordu są rozłożone na ósemki. Muzyka zaczyna płynąć jak kołysanka albo piosenka z akompaniamentem gitary. To często pierwsza „żywa” faktura, której uczymy się pisać.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=80
K:C
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] "C"e4 d2 c2 | "G"d4 B4 | "Am"c2 e2 "F"a2 f2 | "G"d4 "C"c4 |]
[V:LH] C,E,G,E, C,E,G,E, | G,,B,,D,B,, G,,B,,D,B,, | A,,C,E,C, F,,A,,C,A,, | G,,B,,D,B,, C,E,G,E, |]

3. Bas Albertiego: klasyczna elegancja

Nazwany od Domenica Albertiego, jest podpisem stylu klasycznego (Mozart, Haydn, Clementi). Kolejność dźwięków: niski – wysoki – środkowy – wysoki. Pisze się go w układzie skupionym, pod ręką, i daje lekki, ciągły puls.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=96
K:C
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] "C"e4 d2 c2 | "G"d4 B4 | "Am"c2 e2 "F"a2 f2 | "G"d4 "C"c4 |]
[V:LH] C,G,E,G, C,G,E,G, | B,,G,D,G, B,,G,D,G, | A,,E,C,E, A,,F,C,F, | B,,G,D,G, C,G,E,G, |]

4. Bas walcowy: „um-pa-pa”

W 3/4: bas na mierze 1 (nisko), akord na miarach 2 i 3 (w środku). To kołysanie Chopina, Straussa i francuskiego musette. Dopasowujemy melodię do 3/4:

M:3/4
L:1/8
Q:1/4=132
K:C
%%staves {RH LH}
V:RH clef=treble
V:LH clef=bass
[V:RH] "C"e4 g2 | "G7"f4 d2 | "C"c4 e2 | "G"d6 | "C"e4 g2 | "F"a4 f2 | "G7"d4 B2 | "C"c6 |]
[V:LH] C,2 [E,G,]2 [E,G,]2 | G,,2 [F,B,]2 [F,B,]2 | C,2 [E,G,]2 [E,G,]2 | G,,2 [D,B,]2 [D,B,]2 | C,2 [E,G,]2 [E,G,]2 | F,,2 [A,C]2 [A,C]2 | G,,2 [F,B,]2 [F,B,]2 | C,2 [E,G,]2 z2 |]

Duży odstęp między basem (C2 lub G1) a akordem to serce walca: lewa ręka „skacze”. To znakomite ćwiczenie z pisania… i z grania.

Jak wybierać

Twój warsztat

1. Weź 8-taktową melodię, którą już napisałeś (albo tę z lekcji), i zapisz jej akordy, jeden lub dwa na takt.
2. W piano rollu zapisz ją cztery razy z rzędu (32 takty): akordy blokowe, akordy rozłożone, bas Albertiego – a potem przepisz ją w 3/4 z basem walcowym.
3. Przy basie Albertiego dobierz przewroty tak, by lewa ręka mieściła się w seksście.
4. Posłuchaj wszystkich czterech wersji i nadaj każdej tytuł opisujący jej charakter („Hymn”, „Kołysanka”, „Sonatina”, „Walc”).
5. Przepisz ulubioną wersję do edytora ABC na dwóch pięcioliniach.
6. Samokontrola: czy melodia w każdej wersji wyraźnie pozostaje na pierwszym planie?