Franz Liszt (1811–1886)

Syn zarządcy w służbie książąt Esterházych, Liszt był cudownym dzieckiem; uczył się w Wiedniu u Carla Czernego i Antonia Salieriego, potem przeniósł się z rodziną do Paryża. Gdy w 1832 roku usłyszał skrzypka Paganiniego, postanowił przenieść podobną wirtuozerię na fortepian.

Od końca lat 30. do 1847 roku triumfalnie koncertował po Europie: żaden pianista nie wzbudzał wcześniej takiego entuzjazmu. Jako jeden z pierwszych dawał całe recitale sam, z pamięci. Potem porzucił karierę wirtuoza i został kapelmistrzem w Weimarze, gdzie komponował poematy symfoniczne i promował muzykę Wagnera i Berlioza.

Od lat 60. mieszkał na przemian w Rzymie, Weimarze i Budapeszcie; przyjął niższe święcenia i tytuł abbé. Jego ostatnie utwory, surowe i czasem bez wyraźnej tonacji, zapowiadają XX wiek. Zmarł w Bayreuth w 1886 roku.

Jego katalog sięga od Etiud transcendentalnych i Rapsodii węgierskich po kontemplacyjne zbiory (Consolations, Années de pèlerinage), Sonatę h-moll i setki transkrypcji. Bezpłatnie uczył całe pokolenia pianistów. Liszt uczy, jak sprawić, by fortepian śpiewał, jak wykorzystać całą klawiaturę i myśleć barwami orkiestry.