Octaven

Octaven zijn het symbool van de romantische piano: Liszt, Tsjaikovski, Chopin (Etude op. 25 nr. 10, de „Heroïsche” Polonaise). Ze lijken kracht te vragen; in werkelijkheid vragen ze vooral een stabiele hand en een vrije pols.

Handvorm

• Duim en 5e vinger vormen een stevige maar niet gespannen „tang”. De hand is licht gebogen, alsof je een grote appel vasthoudt.
• Gebruik op zwarte toetsen de 4e vinger (of zelfs de 3e bij grote handen) in plaats van de 5e: zo kun je de bovenste lijn legato spelen (5-4-5 of 4-5) en heb je meer grip op de zwarte toetsen.
• De binnenste vingers (2, 3) blijven ontspannen boven de toetsen, zonder spanning.

Drie manieren om octaven te spelen

1. Polsoctaven: licht en snel. De hand veert vanuit de pols, de onderarm blijft rustig. Voor passages van p tot mf.
2. Onderarmoctaven: de beweging komt vanuit de elleboog, voor forte-octaven.
3. Armoctaven: de hele arm „valt” op grote losse octaven, ff.

Op snelheid combineer je ze: een kleine polsbeweging, geleid door een armbeweging die de richting van de frase volgt.

M:4/4
L:1/8
Q:1/4=80
K:C
[Cc][Dd][Ee][Ff] [Gg][Ff][Ee][Dd] | [Cc]2 [Ee]2 [Gg]2 [cc']2 |]

Oefenplan

1. Alleen de duim: speel de lijn enkel met de duim en hoor in gedachten een legato.
2. Alleen de 5e (en 4e): de bovenste lijn, met een 5-4-legato als doel.
3. Langzame octaven, staccato vanuit de pols, en controleer na elke octaaf of je ontspant.
4. Groepjes: speel snelle groepjes van 2, 3, 4 octaven met een stop tussen elke groep, zoals bij opdelen in blokjes.
5. Chromatische toonladder in octaven (5 op witte toetsen, 4 op zwarte) met de generator.